400.000 jaar koel blijven: van het oude Egypte tot de Eglu

Al sinds mensen hun eerste onderkomens bouwden, proberen we het weer te slim af te zijn.

Van mammoethuiden gespannen over frames uit de ijstijd tot schapenwol die in middeleeuwse muren werd gestopt: de zoektocht naar manieren om dingen warm of koel te houden heeft duizenden jaren van vindingrijkheid aangewakkerd. Aan het begin van de 21e eeuw waren we behoorlijk bedreven geworden in isolatie. We wikkelden het om onze huizen, naaiden het in onze kleding en verwerkten het in producten die we dagelijks gebruiken.

Kippenhokken leken deze ontwikkeling echter gemist te hebben. Toen James, medeoprichter van Omlet, voor het eerst kippen ging houden, deed hij wat de meeste beginnende kippenhouders deden: hij bouwde een traditioneel houten kippenhok. Net als de meeste mensen ontdekte hij al snel de tekortkomingen ervan. Het werd vochtig, het was lastig schoon te maken en bloedluis leek het te beschouwen als een luxeappartement.

Er moest een betere manier zijn

In die tijd studeerde James Industrieel Ontwerpen – een studierichting die techniek combineert met productontwerp. “Bij een goed ontwerp draait alles om het kiezen van het juiste materiaal,” zegt hij. Dat eenvoudige idee zou uiteindelijk de basis vormen voor de Eglu.

De roadtrip

Na zijn studie sloeg James de handen ineen met zijn medestudenten Simon, Hanns en Will, die ook een opleiding in ontwerp hadden afgerond. Samen gingen ze aan de slag om het houden van kippen volledig opnieuw uit te vinden. Hun eerste stap? Een roadtrip langs fabrieken waar kunststofonderdelen worden gegoten.

Niet bepaald even glamoureus als het uitvinden van de volgende smartphone, maar voor Omlet bleek het een cruciaal moment te zijn. Het team bezocht fabrikanten die van alles produceerden, van industriële onderdelen tot scheepsuitrusting, op zoek naar ideeën die de problemen konden oplossen die ze met traditionele kippenhokken hadden ondervonden. Aan het einde van de reis hadden ze er een gevonden. Zoals James zich herinnert: “Toen we terugkwamen, dachten we: ‘O mijn god. Holle kunststof spuitgietstukken zijn echt geweldig.’

De doorbraak was niet alleen dat kunststof anders was dan hout, maar dat de dubbelwandige constructie meerdere problemen tegelijk oploste. De holle wanden hielden een luchtlaag vast, waardoor een isolerende barrière ontstond, terwijl het materiaal zelf sterk en gemakkelijk schoon te maken was, vochtbestendig was en tot gladde oppervlakken kon worden gevormd zonder de scheuren en spleten waar bloedluis zo dol op is. Eén ontwerpbeslissing loste een verrassend lange lijst van problemen op.

Meer dan alleen warmte

Als mensen het woord ‘isolatie’ horen, denken ze vaak aan de winter. In werkelijkheid werkt het in beide richtingen: het houdt in de zomer de hitte buiten en in de winter de warmte binnen. Maar de kunst was niet om van de Eglu een gigantische thermoskan te maken. Kippen hebben net zoveel behoefte aan frisse lucht als aan bescherming tegen de elementen, en daarom is ventilatie vanaf het allereerste begin in de Eglu ingebouwd.

Zoals Josh, Design Manager bij Omlet, uitlegt: “Stel je voor dat je op een warme dag een tuinhuisje binnenloopt. Het is benauwd, heet en de lucht voelt stilstaand aan.” Traditionele kippenhokken kunnen precies hetzelfde probleem hebben. De dubbelwandige constructie van de Eglu vertraagt de warmteoverdracht, terwijl zorgvuldig geplaatste ventilatieopeningen ervoor zorgen dat er frisse lucht door het kippenhok blijft stromen. Samen helpen ze de temperatuur te reguleren, vocht te beheersen en de luchtstroom in stand te houden, allemaal tegelijk.

De slimme details die je nooit opvallen

De meeste Eglu-eigenaren realiseren zich waarschijnlijk niet dat er meer dan 15 gepatenteerde ontwerpkenmerken verborgen zitten in hun kippenhok. Kleine details helpen regenwater weg te leiden van het kippenhok. Structurele kenmerken zorgen voor extra stevigheid zonder onnodig gewicht toe te voegen. Ventilatiesystemen doen stilletjes hun werk op de achtergrond. Er zijn zelfs speciaal ontworpen kanalen die voorkomen dat water op plekken binnendringt waar het niet hoort. Dat is vaak het kenmerk van een geweldig ontwerp: als iets zo goed werkt, sta je er niet meer bij stil.

Ontworpen voor Groot-Brittannië. Overal geliefd.

De Eglu werd oorspronkelijk ontworpen voor het Britse weer – koud, vochtig en vaak onvoorspelbaar. Wat het team verraste, was hoe goed hetzelfde ontwerp ook elders werkte.

Naarmate Omlet wereldwijd groeide, begonnen klanten voordelen te melden waar de ontwerpers niet specifiek op hadden gerekend. In plaatsen als Florida prezen eigenaren de weerstand van het kippenhok tegen vochtigheid, nattigheid en ongedierte. Anderen merkten op dat de robuuste constructie indrukwekkend goed bestand was tegen extreme weersomstandigheden, zoals stormen.

Het blijkt dat als je iets ontwerpt dat de grillige Britse winter moet doorstaan, het heel wat aankan. De impact van de Eglu werd zelfs buiten de wereld van de kippenhouderij erkend, waardoor hij een plekje veroverde in de tentoonstelling ‘Best of British Design’ van het V&A, naast enkele van de meest iconische innovaties van het land. Niet slecht voor een kippenhok.

Van kippenhok naar beker

Door de jaren heen kwam er steeds weer één uitdaging naar voren in gesprekken met kippenhouders over de hele wereld: water. In de winter bevroren de waterbakken. In de zomer werden ze snel warm in de zon. Sommige houders in warmere klimaten voegden zelfs elke dag ijs toe aan het water van hun kippen, maar het werd toch nog warm. Daarom hebben we de geïsoleerde kippenwaterbak uitgevonden. Wil je het hele verhaal weten? Lees het nu.

De plaats van de Eglu in de geschiedenis van isolatie draait niet om het uitvinden van een nieuw materiaal of het ontdekken van een nieuw wetenschappelijk principe. Het draait om het stellen van een simpele vraag: waarom doen we het nog steeds op deze manier? Meer dan 20 jaar nadat James, Simon, Hanns en Will voor het eerst begonnen met het herontwerpen van het kippenhok, is die vraag nog steeds de drijfveer voor het ontwerpteam van Omlet.

This entry was posted in Kippen