Dogtor™ Adem, honden behaviourist & trainer, bespreekt in dit artikel alles over hondenmanden. Welk type mand het beste past bij een bepaald ras en leeftijd, maar ook waarom onze trouwe viervoeters bepaald gedrag kunnen vertonen in en rond hun mand. Lees verder om meer te weten te komen!
Wat is belangrijk bij het uitzoeken van een mand?
De hondenmand moet comfortabel zijn voor het type hond, zijn leeftijd en formaat. Heeft u een oudere hond, dan kan uw huisdier baat hebben bij een orthopedisch traagschuim matras, zoals het Bolsterbed van Omlet met een premium traagschuim matras, dat steun biedt door zich naar het lichaam van uw hond te vormen. Een puppy daarentegen kan baat hebben bij een mand die water kan absorberen als er bijvoorbeeld per ongeluk een drinkbak wordt omgestoten of een ander ongelukje gebeurt. Het is misschien ook verstandig om een mand te kopen die niet te duur is maar wel comfortabel, omdat de kans bestaat dat er op de mand gekauwd wordt tijdens het spelen en ontdekken. Voor mij is het ook belangrijk dat een mand stevig is en makkelijk kan worden gewassen. Ook aan deze wensen komt het Bolsterbed van Omlet tegemoet! Dit is niet alleen beter voor het milieu omdat een versleten of niet aangenaam ruikend exemplaar moet worden vervangen, maar het houdt de mand ook hygiënischer en dus aangenamer om te gebruiken. U zou er ook voor kunnen kiezen om de hondenmand van een verwijderbare en wasbare hoes te voorzien, zeker in de wintermaanden.
Welk type mand past het beste bij mijn hondenras?
Sommige hondenrassen hebben meer ondersteuning nodig om comfortabel te kunnen liggen en de kans op pijnlijke plekken te beperken. Bijvoorbeeld greyhounds zijn ‘peziger’ dan veel andere rassen. Andere hondenrassen rollen zich graag op, zoals husky’s of kleinere rassen, terwijl er ook honden zijn die er de voorkeur aan geven op hun zij te liggen en zich uit te stekken, vaak hounds zoals deerhounds, greyhounds en lurchers. Bij het uitzoeken van een geschikte hondenmand moet de eigenaar dus nagaan hoe zijn dier graag slaapt.
Maar ook de tijd van het jaar kan van invloed zijn op hoe een hond graag slaapt. Om ervoor te zorgen dat uw hond comfortabel ligt, kunt u de mand per seizoen aanpassen, bijvoorbeeld door extra dekens of koelmatten in de mand te leggen. Als u op zoek bent naar een fijn deken, dan is Omlets superzachte hondendeken zeker een aanrader voor de koudere maanden. Voor de warmere maanden van het jaar, als het erg heet wordt, kunt u een koelmat proberen in plaats van de gebruikelijke mand. Omlets koelmat voor honden is een uitstekende keuze, en is verkrijgbaar in verschillende maten om bij alle hondenrassen te passen.
Ik heb mijn hond in zijn bed zien graven, waarom doet hij dit?
Dit is een instinct van honden dat verband houdt met het ‘vrij willen maken van de grond’ van insecten en mogelijk kleine knaagdieren en reptielen. Voorouders van onze honden moesten dit waarschijnlijk doen om de plek waar ze wilden gaan liggen veilig te maken. Sommige honden, zoals honden die in een tropisch klimaat leven en voornamelijk buiten doorbrengen of als ‘zwerfhond’ leven, vertonen dit instinctieve gedrag nog steeds om te voorkomen dat ze worden gebeten of gestoken. Toen ik afgelopen jaar in Mauritius was zag ik een jonge straathond een plek vrij maken. Terwijl ik haar bekeek zag ik dat ze plotseling stopte en oplettend werd omdat ze een kleine schorpioen in de bladeren had verstoord. Als ze niet had gegraven om de grond vrij te maken , dan zou ze zeker zijn gestoken door de schorpioen.
Het kan ook zijn dat honden graven omdat ze via hun poten zweten. Graven en ‘ronddraaien’ op een plek is zo een andere manier om hun geur te verspreiden en achter te laten. Dit wordt vaak ‘markeren’ genoemd en wordt meestal geassocieerd met het beeld van een hond die tegen een lantarenpaal aan plast!
En tenslotte kunnen honden van nature gaan graven op warme dagen en in warme klimaten als poging om wat van het warme opperplak te verwijderen. Hierdoor wordt een koeler oppervlak blootgelegd om op te gaan liggen. Daarnaast kunnen wilde honden zoals poolvossen en wolven juist graven om te ontsnappen aan extreem weer zoals sterke wind, kou (bijvoorbeeld sneeuw) en storm. Ook nu geldt dat graven helpt om veilig te blijven en om hun lichaamstemperatuur te reguleren. Hoewel dit maar zelden nodig zal zijn voor een hond die als huisdier wordt gehouden, is dit instinctieve gedrag nog steeds aanwezig bij een aantal van onze gedomesticeerde honden.
Hoe kan ik mijn hond aanleren om in zijn mand te slapen?
Een goede hondentrainer of behaviourist heeft dit op zijn trainingsprogramma staan, om eigenaren hun honden het ‘in de mand’ commando aan te leren. Als u hierin geïnteresseerd bent maar geen cursus kunt volgen, dan kunt u ook deze blog lezen waarin ik dit commando stap-voor-stap uitleg.
Mocht uw hond niet graag in zijn mand slapen, dan is het zaak te achterhalen waarom dit zo is. Als eerste kunt u nagaan of de plek van de mand de meest aantrekkelijke slaapplek is voor uw hond. Door positieve stimulatie, bijvoorbeeld door op deze plek beloningen te geven, kunt u van de slaapplek een positievere en uitnodigender plek maken om te gaan liggen. En, zoals hierboven besproken, moet de mand geschikt zijn voor het type hond en zijn leeftijd. Ten tweede kunt u nagaan of er misschien sprake is van een gedragsprobleem, zoals verlatingsangst, waardoor uw hond niet graag in zijn eigen mand slaapt. Als u het vermoeden heeft dat dit het geval is, dan is het het beste om hiervoor hulp in te schakelen van een gecertificeerde behaviourist, zodat uw hond voldoende vertrouwen opbouwt om fysiek van u gescheiden te zijn.
Hoe kan ik ervoor zorgen dat mijn hond stopt met het vernielen van zijn mand?
Houd rekening met de levensfase waarin uw hond zich bevindt. Een puppy kauwt misschien op zijn mand omdat hij dingen aan het ontdekken is met zijn tanden en de textuur prettig aan vindt voelen aan zijn tandvlees als er nieuwe tanden doorkomen. In dit geval is het aan te raden een mand te kopen die niet veel kleine onderdelen bevat, of vulmateriaal dat uw pup kan binnenkrijgen. Of u zou ervoor kunnen kiezen om materiaal te kopen dat niet zomaar kapot kan gaan als uw pup erop bijt. U kunt altijd een ‘mooiere’ mand kopen die uw hond alleen mag gebruiken onder uw toezicht, totdat hij deze levensfase is ontgroeid en hij zijn babytanden heeft verloren en een volwassen gebit heeft.
Als uw hond ouder is en zijn mand vernielt, bijvoorbeeld als hij alleen wordt gelaten, dan kan dit erop duiden dat uw hond stress ervaart en last heeft van verlatingsangst. Zoek in dit geval hulp van een specialist om uw hond hier vanaf te helpen.
Maar bijten op en het vernielen van een mand kan er ook op duiden dat uw hond zich verveelt. Om dit te voorkomen, kunt u proberen uw hond moe te maken voordat u hem alleen laat, zodat uw huisdier wordt aangemoedigd om te slapen als u er niet bent. Zorg er ook altijd voor dat uw hond nooit te lang alleen is. Net als mensen zijn honden sociale dieren die gezelschap nodig hebben. Naast voldoende beweging en het niet te lang alleen laten van uw hond, kunt u uw hond ook iets geven om op te kauwen dat veilig is en voor dit doel is gemaakt. Geen uw hond bijvoorbeeld een harde snack of een voerdispenser gevuld met wat lekkers dat hij eruit moet zien te krijgen!
Ik hoop dat u wat heeft aan bovenstaande informatie. En ik wens uw prachtige hond de fijnste slaap!
De herfst is een goed moment om na te gaan of de setup van uw konijnen in de tuin in orde is. Na een hete zomer worden de aangenamere temperaturen van de herfst door veel van ons en onze konijnen hartelijk welkom geheten. De verandering van het seizoen brengt voor een koele bries, mooie frisse bladeren en nog veel meer spannende dingen en geuren met zich mee die konijnen kunnen verkennen. Voordat de echte winterkou toeslaat, is dit het ideale moment om de konijnenren in orde te maken. Maar hoe tover je het zomerverblijf van konijnen om tot een knus toevluchtsoord, klaar voor de herfst?
Uitbreidingen
Bekijk de ren eerst goed en kijk of deze misschien kan worden verbeterd. Misschien heeft u een Eglu ren, inloopren voor konijnen of Zippi ren, deze kunnen allemaal worden vergroot met makkelijk toe te voegen paneeluitbreidingen. Zo geeft u uw dieren meer ruimte om rond te rennen en het geeft u de kans meer leuke accessoires toe te voegen waar uw dieren zich mee kunnen vermaken tijdens de koudere maanden.
Caddi
Voedselresten en snacks voor uw dieren die los in de ren liggen zorgen er al snel voor dat de ren er wat slordig uitziet. Daarnaast trekt het knaagdieren en andere plaagdieren aan. En als u tijdens het schoonmaken van de ren iets over het hoofd ziet, kunnen uw konijnen per ongeluk iets binnenkrijgen dat beschimmeld is.
Een snelle manier om uw ren te verbeteren en uw huisdieren lekkere en voedzame snacks te geven, is door een Caddi snackhouder op te hangen. Vul Caddi met vers gras, groente of wat fruit en hang het in de ren. Uw konijnen zullen dol zijn op de zwaaiende beweging die de houder maakt terwijl ze wat lekkers proberen te pakken. Bovendien kunt u goed bijhouden wanneer u uw konijnen wat lekkers heeft gegeven, zodat u tussen verschillende snacks kunt wisselen. En er blijft op deze manier niets in de ren liggen dat niet meer goed is.
Vides
Iedereen weet dat konijnen dol zijn op rondspringen! Door vides aan de ren van uw konijnen toe te voegen geeft u ze de mogelijkheid naar hartenlust rond te hoppen, terwijl in de ruimte in hun Zippi ren optimaal benut. Vides geven uw konijnen meer ruimte om te verkennen, wat bijdraagt aan de ontwikkeling van hun spieren wanneer ze gebruik maken van hun nieuwe avonturenspeeltuin. De Omlet vides zijn geschikt om het hele jaar door gebruikt te worden. Dus in de herfst kouder wordt kunnen uw konijnen volop genieten van dit accessoire.
Schuilhuisjes
De Zippi schuilhuisjes zijn de perfecte aanvulling op uw konijnenren, zeker tijdens de herfst. De schuilhuisjes bieden beschutting en dagen uit tot spelen. Konijnen zoeken van nature een plek om te schuilen en maken ‘kamers’ waar ze kunnen uitrusten en slapen. Dit is precies wat de Zippi schuilhuisjes uw konijnen bieden. Ook vinden konijnen het leuk om in en uit de schuilhuisjes te rennen, of er bovenop te springen om hun omgeving in de gaten te houden.
Hoewel konijnen altijd toegang tot hun hok moeten hebben om zich terug te kunnen trekken als het waait of regent, is een extra plek om te schuilen tegen de herfstbuien natuurlijk altijd welkom. De schuilhuisjes zijn stevig en waterdicht, en uw konijnen zullen er graag gebruik van maken om uit te rusten.
Snacks
Als het kouder wordt zullen uw konijnen meer energie nodig hebben om warm te blijven. De herfst is dan ook een uitgelezen moment om voldoende snacks voor uw konijnen in te slaan. Zorg altijd voor een goede balans tussen vers fruit en groenten en in de dierenwinkel gekochte snacks, zoals dezepaardenbloem- en brandnetel wortels die boordevol vitaminen en mineralen zitten, of de Beaphar Crunch Sticks die bijdragen aan het gezond houden van tanden.
Speeldates voor zijn een steeds populairder wordend onderdeel van de agenda van hondeneigenaren. Het feit dat de meest sociale dieren het leuk vinden om te socializen is waarschijnlijk geen verrassing. Maar bij een geslaagde samenkomst komt natuurlijk meer kijken dan een clubje honden loslaten in de achtertuin.
Met onze top 10 tips zal het feestje van uw hond een blaffend succes worden.
1. Nodig geen vijanden uit
De gastenlijst is waarschijnlijk het meest voor de hand liggende onderdeel van een party-succes. Toch wordt hier regelmatig aan voorbij gegaan. Uw vriend(in) heeft misschien een jack russel waar uw labradoodle een hekel aan heeft. Bij het organiseren van een hondendate lijkt het uitnodigen van uw vrienden en hun honden voor de hand te liggen. Maar een territoriale of slechtgehumeurde hond die niet overeenkomt met uw huisdier, is nu niet bepaald een goede gangmaker. En uw hond moet natuurlijk ook een sociale gastheer of gastvrouw zijn.
2. Vermijd tegenpolen
Honden spelen vaak het liefst met honden van vergelijkbare grootte en leeftijd. Een oudere hond houdt er niet van om overspoeld te worden door een groep enthousiaste pups, en een kleine terriër vindt het niet altijd fijn om achternagelopen te worden door een nieuwsgierige club retrievers. Maar ook een hond met overgewicht of artritis kan het allemaal teveel worden – ze willen misschien meedoen met de anderen om het plezier niet te missen, maar dat kat meer kwaad dan goed doen.
Een uitzondering op de regel is honden die elkaar al kennen. Als u weet dat honden al vriendjes zijn, nodig ze dan zeker uit. Toch is het ook dan belangrijk om de reacties van de andere hondengasten in de gaten te houden.
3. Beperk het aantal gasten
Het verschil tussen een groep die het samen leuk heeft en een wilde groep, is een fijne lijn. Het is daarom aan te raden om het aantal honden onder de zes te houden op een hondendate, om alles goed in de hand te kunnen houden.
4. Nodig ook mensen uit
Een hondendate is geen synoniem voor een hondenopvang voor een paar uur. Het zal alleen een succes zijn als de eigenaren aanwezig zijn. Een eigenaar die meer dan één hond meeneemt, kan ook beter meer dan één mens meebrengen.
5. Zorg voor een geschikte ruimte
Er zijn allerlei plaatsen om een honden speeldate te houden, zowel binnen als buiten. Zorg ervoor dat de gastenlijst bij de ruimte past. Zes huskies in een keuken zal niet werken, en open deuren of gaten in een hek is vragen om problemen. Zorg ervoor dat de kamer of tuin helemaal veilig is voor honden. Verwijder alle breekbare, giftige, eetbare voorwerpen en andere dingen die gevaarlijk kunnen zijn. Ook mogen er geen speeltjes en botten rondslingeren die van een hond zijn – zorg ervoor dat al het aanwezige speelgoed neutraal is. Als de gasthond erg territoriaal is, dan zal een speeldate alleen slagen als dit op neutrale grond plaatsvindt.
6. Meet and Greet
Laat alle honden formeel kennismaken voordat de honden-date begint, zelfs als ze elkaar al eerder hebben ontmoet. Maak een halve cirkel met alle eigenaren en honden aan de lijn, zodat iedereen elkaar kan zien. Vervolgens kunnen de honden aan een losse lijn kennismaken. Pas als het duidelijk is dat het goed gaat, is het tijd om de honden van de lijn te laten. Honden die de lol er niet echt van in lijken te zien moeten aan de lijn blijven, totdat ook zij in de feeststemming komen. Als een van de hondengasten om wat voor reden dan ook uitvalt tegen een andere hond, leid deze hond dan rustig aan de lijn weg totdat de rust is wedergekeerd.
7. Tot rust komen
Sommige honden hebben meer energie, geduld of lef dan andere honden. Op een hondendate is het goed om een schuilplek te hebben waar een hond die even op adem moet komen pauze kan nemen. Voor kleinere honden kan dit de schoot van de eigenaar zijn. Grotere honden hebben een rustig hoekje nodig, zowel binnen als buiten. In een grotere tuin kunnen ze hun eigen plek vinden om te uit te rusten. Honden zijn erg goed in het lezen van lichaamstaal, en de anderen zullen begrijpen dat de rustende hond geen verstoppertje aan het spelen is.
8. Zorg voor voldoende water
Drukke honden moeten drinken, en een paar drinkbakken zijn dan ook essentieel. En wat snacks kunnen de echte eetlust even uitstellen.
9. Doe wat feestspelletjes
Apporteren, verstoppertje, zit en wacht, agility tests of een parcours zijn leuke manieren om het feest op gang te houden. Hondenkoekjes zijn een goede prijs voor de winnaars.
10. Vermijd de zon
Als het erg warm is, dan zal de hondendate moeten plaatsvinden op een schaduwrijke plek met veel water. Laat alleen fitte honden deelnamen aan een date op een warme dag, aangezien hitte zwaar kan zijn voor zwakkere dieren. Uitstellen tot een andere dag is natuurlijk ook altijd een mogelijkheid.
Zoals de meeste dieren kunnen ook kippen last krijgen van parasitaire wormen. Dit zijn endoparasieten die in het lichaam van de kip leven. Bij dierenartsen staan deze parasieten bekend onder de collectieve naam helminthen.
Hebben mijn kippen wormen?
De drie soorten parasitaire wormen die kippen het vaakst oplopen zijn:
Rondworm. Er zijn een aantal verschillende rondwormen, waarvan de spoelworm het vaakst voorkomt bij kippen. Ze leven overal in het spijsverteringssysteem en zijn soms zichtbaar in de mest van besmette kippen.
Gaapworm. Deze nare parasieten hechten zich aan de luchtpijp van de kip. De naam van deze parasieten verwijst naar de ‘gapende’ beweging die ongelukkige dieren maken.
Lintworm. Deze wormen hechten zich aan de binnenkant van darm, kunnen heel lang worden en zijn bijzonder onaangenaam. Ze komen minder vaak voor, maar besmette vogels zullen er veel last van hebben.
Het is niet altijd eenvoudig om te zien of uw kippen wormen hebben. Indien kippen besmet zijn kunnen ze symptomen hebben zoals een blekere kam, verlaagde eierproductie, diarree en meer eetlust zonder gewichtstoename. Een kip die besmet is met gaapworm, zal zijn nek uitstrekken en naar lucht happen (wat lijkt op gapen). Soms is een infectie pas zichtbaar als deze al ernstig is en mogelijk zelfs onbehandelbaar.
Ontwormen of niet ontwormen
Mensen die kippen houden kiezen er vaak voor om hun kippen regelmatig te ontwormen om te voorkomen dat ze besmet zullen raken. Dit is meestal tweemaal per jaar nodig, één keer in het voorjaar en één keer in de herfst. Tijdens de behandeling mogen de eieren die door de kippen worden gelegd niet worden geconsumeerd.
U kunt er ook voor kiezen uw kippen niet preventief te behandelen, maar in plaats daarvan eens per jaar een mestonderzoek te laten doen door een dierenarts. Sommige ontwormingsmiddelen zijn alleen effectief tegen bepaalde parasieten en hebben geen effect als de kip een ander type wormen heeft. Ook kiezen mensen voor deze methode omdat ze het onnodig vinden om hun vogels te behandelen voor iets waar ze geen last van hebben. En het is natuurlijk vrij prijzig om de hele kippentoom tweemaal per jaar te ontwormen.
Als u uw kippen niet zonder diagnose wilt behandelen, maar wel vermoedt dat ze wormen hebben, dan kunt u hun mest laten testen op de aanwezigheid van parasieteneitjes. Vraag uw dierenarts of ze dit voor u kunnen doen, of u kunt advies krijgen over het opsturen van de mest naar een laboratorium.
Voorkom infecties
Of u nu besluit om uw kippen te behandelen indien u weet dat ze wormen hebben of voor preventieve behandeling te gaan; voorkomen is altijd beter dan genezen. Belangrijk is om regelmatig het kippenhok en de ren te verplaatsen naar een nieuwe plek. Dit kan ernstige uitbraken voorkomen, omdat het de levenscyclus van de wormen doorbreekt. Wormeneitjes verlaten de besmette kip via de uitwerpselen en overleven verrassend lang in de aarde voordat ze opnieuw worden opgepikt door foeragerende kippen. Dit wordt een directe levenscyclus genoemd, omdat de worm geen gastdier nodig heeft om bij de kippen te komen. Van wormen met een indirecte levenscyclus, worden de eitjes eerst opgenomen door bijvoorbeeld regenwormen, slakken of duizendpoten. Hier leven ze sluimerend voort totdat de gastheer wordt opgegeten door een een kip. De larven komen in uw kippen uit waarna de cyclus zich herhaalt.
Om een onafgebroken wormenbesmetting te voorkomen is het daarom van belang om uw kippen regelmatig naar een nieuwe plek in de tuin te verplaatsen. Dit is bijzonder makkelijk met mobiele kippenhokken zoals de Eglu Cube en Eglu Go UP.
Ook kan het helpen om het gras kort te houden. Ultraviolet licht van de zon kan de eitjes van wormen in de kippenmest doden. Maak de ren wekelijks schoon en schep mest en nat nestmateriaal op. Als een van uw kippen geïnfecteerd is, is het vrijwel onmogelijk om alle wormeieren uit de grond te verwijderen, maar alle kleine beetjes helpen!
Ten slotte zweren veel kippenhouders bij het mineralensupplement Verm-X. Deze kruidenformule creëert een omgeving in de darmen waardoor invasies kunnen voorkomen en verdreven. Deze formule kan regelmatig als supplement aan kippen worden gegeven om ervoor te zorgen dat hun immuunsysteem op peil blijft.
Er zijn vijf hamstersoorten die het meest als huisdier worden gehouden. Ze hebben allemaal vrijwel dezelfde dingen nodig, maar toch zijn er een paar belangrijke verschillen tussen de soorten.
De bekendste hamster is ongetwijfeld de goudhamster, ook wel Syrische (goud)hamster genoemd. Dit is de grootste hamster van de vijf. De andere vier hamstersoorten behoren tot de groep ‘dwerghamsters’, dit zijn – campbells dwerghamsters, roborovskihamsters, Chinese dwerghamsters en Russische dwerghamsters.
De verzorging van een goudhamster
Naar schatting zijn 75% van de hamsters die als huisdier worden gehouden goudhamsters. Goudhamsters zijn al vele jaren erg populair en dus makkelijk te krijgen. Deze soort is 15-18cm lang en beweegt zich relatief traag (vergeleken met de schichtiger dwerghamsters). Hierdoor zijn ze makkelijk om in handen te hebben, wat uiteraard heeft bijgedragen aan hun populariteit. Ook voor minder zekere eigenaren zal het makkelijk zijn om deze dieren in handen te hebben (deze hamsters zullen niet zomaar een mouw inrennen of naar buiten rennen voordat u ze kunt stoppen).
Goudhamsters zijn solitair wat inhoudt dat de verzorger hun enige gezelschap is. Dit zorgt ervoor dat er een band kan ontstaan tussen de hamster en de verzorger. Deze hamsters worden gemiddeld 2 tot 2 ½ jaar oud. Ze kunnen al van jongs af aan handtam worden gemaakt waardoor u lang zult kunnen genieten van deze schattige bolletjes.
Er zijn verschillende soorten goudhamsters. Populairste is bijvoorbeeld de langharige ‘Teddy Bear’. Ook zijn er verschillende kleurvariëteiten; goud, bruin, roest, geel, grijs, zwart en wit.
IDEAAL VOOR: mensen die voor het eerst een hamster nemen en op zoek zijn naar een huisdier dat alleen kan worden gehouden en rustig en handtam is.
De verzorging van een Chinese dwerghamsters
De Chinese dwerghamster wordt – van de door ons besproken soorten – het minste als huisdier gehouden, hoewel ook deze hamster steeds populairder wordt. Deze kleine karaktertjes zijn leuke huisdieren. Ze zijn heel zachtaardig en als ze eenmaal handtam zijn zullen ze genieten van de dagelijkse interactie met mensen.
Chinese dwerghamster worden tussen de 10 en 13 cm lang en zijn donkergrijs met een donkere aalstreep. Vergeleken met andere hamsters hebben ze een lange staart (in het Engels daarom ook wel ‘Rat-tailed’ genoemd). Chinese dwerghamster worden met een levensverwachting van 2 ½ to 3 doorgaans iets ouder dan goudhamsters. Net als de goudhamster leven ook deze hamster graag alleen, waardoor er zich snel een band zal vormen met het menselijke gezelschap.
IDEAAL VOOR: mensen die voor het eerst een hamster nemen en op zoek zijn naar een hamster die iets minder vaak te zien is dan een goudhamster, maar met een vergelijkbare persoonlijkheid.
De verzorging van een roborovskihamsters
Dit is een levendig huisdiertje met een lengte van ongeveer 10 cm kan samenleven met andere roborovski’s – in een paar van hetzelfde geslacht of in een kleine groep. Maar ook alleen zijn deze dieren tevreden, zolang ze maar voldoende gezelschap van mensen hebben. Roborovski’s zijn eindeloos nieuwsgierig naar wat er om hen heen gebeurt. Bij het in handen houden van deze dieren moet u alert zijn, want ze kunnen snel rennen.
Roborovski’s hebben vergeleken met andere hamsters een lang leven en kunnen tussen de 3 en 3 ½ jaar oud worden. Zou houden van klimmen en onderzoeken en hebben hiervoor een kooi nodig die groot genoeg is, waardoor ruimtegebrek een probleem kan zijn voor mensen die over het nemen van deze hamsters nadenken. Ook hebben deze diertjes een vrij sterke geur, waardoor hun onderkomen regelmatig moet worden schoongemaakt.
IDEAAL VOOR: eigenaren die meer dan één hamster willen houden en ruimte hebben voor een grotere kooi.
De verzorging van een Russische dwerghamster
De Russische dwerghamster ondergaat prachtige kleurverandering tijdens de winter. Een groot deel van het jaar is de vacht grijsbruin, met een mooie zwarte aalstreep. In de winter wordt de vacht wit, de aalstreep blijft.
Dit kleine diertje wordt iets groter 10 cm en is gelukkig zonder soortgenoten. Hierdoor is het een geschikt huisdier voor iemand die veel tijd heeft om met zijn huisdier door te brengen. Wel zijn deze dieren snel, iets waar de verzorger mee om moet kunnen te gaan. Russische dwerghamsters leven slechts 1 ½ tot 2 jaar, wat ze minder populair maakt dan de andere hamstersoorten.
IDEAAL VOOR: hamsterliefhebbers die een minder voorkomende soort willen hebben en niet kunnen wachten om de kleurverandering te zien die deze dieren in de winter doormaken!
De verzorging van een campbells dwerghamster
Ook campbells leven minder lang en worden ongeveer 1 ½ tot 2 jaar. Hoewel de kunnen worden gehouden in paren of groepen van hetzelfde geslacht, gedijen ze ook goed alleen zolang ze voldoende aandacht van hun verzorger krijgen. Door hun kleine formaat zijn ze lastig te hanteren, ze zijn zowel snel als kwetsbaar. Hierdoor zijn deze hamsters niet geschikt voor jonge of onzekere eigenaren.
IDEAAL VOOR: eigenaren die graag meerdere hamsters samen in een grotere kooi houden.
Kippen zijn prooidieren en dat instinct zit diep geworteld. In het wild nodigt het tonen van zwakte uit tot een aanval, dus hebben ze zich zo ontwikkeld dat ze ziekte verhullen totdat ze het niet langer kunnen verbergen. Tegen de tijd dat zichtbare symptomen optreden, kan een gezondheidsprobleem al ver gevorderd zijn. Daarom is een grondige gezondheidscheck – van snavel tot staart – het allermeest effectieve middel dat je hebt om problemen in een vroeg stadium op te sporen, voordat ze ernstig worden.
Deze gids doorloopt een checklist per lichaamsdeel, waarin wordt beschreven hoe een gezond dier eruitziet, op welke aandoeningen je moet letten en wanneer het tijd is om een dierenarts te bellen. Of je nu een beginnende kippenhouder bent of al jaren kippen in je achtertuin houdt: het opzetten van een vaste routine voor gezondheidscontroles is een van de meest waardevolle dingen die je voor je kippen kunt doen.
Wat je moet controleren bij een gezondheidstest voor kippen: ogen, neus, snavel, kam, lellen, krop, veren, lichaamsconditie, poten, klauwen, cloaca en uitwerpselen. Door elk lichaamsdeel elke keer in dezelfde volgorde te controleren, zorg je ervoor dat je niets over het hoofd ziet.
Waarom regelmatige gezondheidscontroles bij kippen belangrijk zijn
Omdat kippen van nature tekenen van zwakte verbergen, schiet dagelijks toekijken in de tuin je niet ver op. Je merkt misschien dat een kip wat stiller is dan normaal, maar de subtiele lichamelijke veranderingen die wijzen op een beginnend probleem – opstaande pootschubben, een volle ochtendmaag of beginnende irritatie aan de cloaca – kun je alleen ontdekken door de kippen daadwerkelijk vast te pakken.
Een gestructureerde wekelijkse controle biedt je iets wat oppervlakkige observatie nooit kan bieden: een persoonlijk referentiepunt voor elke kip. Als je weet hoe haar kam er normaal gesproken uitziet, hoe haar krop aanvoelt na een ochtend scharrelen en hoe ze zich gedraagt als ze ontspannen is, valt elke afwijking van die uitgangswaarde je snel op. Dat vroege bewustzijn is waar goed kippenmanagement begint.
Iets in een vroeg stadium opmerken maakt echt een verschil. Aandoeningen zoals luchtwegaandoeningen en problemen met de krop kunnen bij kippen snel verergeren. Vroegtijdige opsporing biedt je veel meer mogelijkheden en leidt tot veel betere resultaten dan wachten tot de symptomen duidelijk zichtbaar zijn. Veel van de meest voorkomende aandoeningen die tijdens gezondheidscontroles worden vastgesteld, zijn heel goed te behandelen als ze in een vroeg stadium worden opgemerkt, en veel moeilijker aan te pakken als ze zich eenmaal hebben kunnen ontwikkelen.
Beschouw de wekelijkse praktische controle en je dagelijkse observatie van het erf als complementaire activiteiten, niet als alternatieven voor elkaar. Beide hebben een rol, maar ze zijn niet onderling uitwisselbaar.
Hoe vaak moet je de gezondheid van je kippen controleren?
Een wekelijkse grondige controle van snavel tot staart is de aanbevolen routine voor kippen in de achtertuin. Deze frequentie biedt je de beste kans om eventuele veranderingen op te merken voordat het een groter probleem wordt, en het is vaak voldoende om een betrouwbaar beeld te krijgen van wat normaal is voor elke individuele kip.
Dagelijkse visuele observatie is hier een uitstekende aanvulling op. Een gezonde kip is levendig, alert, gaat goed om met de rest van de kippen en eet en drinkt normaal. Een kip die rustig in haar eentje zit, of er opgeblazen uitziet met opgezette veren, is het waard om diezelfde dag nog nader te bekijken, en niet pas bij de volgende geplande controle.
Wanneer moet je buiten de wekelijkse routine om controleren
Er zijn een paar situaties die om een onmiddellijke praktische controle vragen, ongeacht waar je je in de wekelijkse cyclus bevindt:
Nieuwe kippen verwelkomen in de groep – controleer nieuwkomers altijd vóór en tijdens de integratie
Na een periode van extreme hitte of kou – temperatuurstress kan snelle gevolgen hebben voor de gezondheid
Na elke vorm van schrik door roofdieren – stress en verwondingen kunnen achteraf verborgen blijven
Een plotselinge, onverklaarbare daling in de eierproductie – dit is vaak een van de eerste tekenen dat er iets mis is
Ademhaling: een vroeg waarschuwingssignaal
Let tijdens je routinecontroles op de normale ademhalingsfrequentie en -diepte van elke kip. De ademhaling moet rustig en ontspannen zijn, zonder zichtbare inspanning. Veranderingen in de ademhaling, zoals piepen, ratelen of een moeizame ademhaling, behoren tot de vroegste aanwijzingen voor ademhalingsproblemen, en ze zijn veel gemakkelijker te herkennen als je al weet hoe de normale ademhaling van elke kip eruitziet en klinkt.
De gezondheidstest voor kippen: een gids van snavel tot staart
Door elke keer dezelfde volgorde van lichaamsdelen aan te houden, bouw je een betrouwbare routine op en zorg je ervoor dat er niets over het hoofd wordt gezien. Begin bij de kop en werk terug naar de staart. Als je er eenmaal aan gewend bent, kost het maar een paar minuten, en juist die consistentie maakt het zo nuttig.
Een goede hanteringstechniek is belangrijk. Houd je kip stevig vast met haar vleugels zachtjes tegen haar lichaam aangedrukt, waarbij je haar gewicht van onderaf ondersteunt. Een zelfverzekerde, rustige greep helpt haar te ontspannen, en een ontspannen kip is veel gemakkelijker nauwkeurig te onderzoeken. Als ze in het begin wat onrustig is, oefen dan regelmatig met het oppakken, zodat het hanteren voor jullie beiden vertrouwd en stressvrij wordt.
Ogen en neus
Gezonde ogen zijn bijna perfect rond, volledig open, helder en stralend, met een koperrode iris en een duidelijk afgetekende ronde pupil. Elke vorm van afscheiding uit de ogen is het onderzoeken waard. Schuimende belletjes in de ooghoek zijn een bekend vroeg teken van een luchtwegaandoening en mogen nooit worden genegeerd.
De neusgaten (de neusgaten boven aan de snavel) moeten schoon, open en vrij van afscheiding of korstvorming zijn. Bij een kip met een loopneus hoopt zich vaak stof of modder op rond de neusgaten, en dit is meestal een van de eerste zichtbare aanwijzingen dat er een aandoening aan de luchtwegen ontstaat. Kippen met neusafscheiding vegen ook vaak hun snavel af aan hun schouder, waardoor aan beide kanten een vage, vuile streep achterblijft; dit kan een nuttig observatiepunt zijn tijdens de dagelijkse observatie.
Snavel en kam
Een gezonde snavel is glad en vrij van scheurtjes of afgebroken stukjes, waarbij de bovenkaak direct boven de onderkaak zit en in een lichte punt uitloopt. Het is volkomen normaal dat de bovenkant van de snavel iets langer is dan de onderkant.
Een gezonde kam bij een volwassen kip (buiten de ruiperiode of broedperiode) is stevig, helderrood en zit zoals je dat van het ras mag verwachten. Een blekere kam kan erop wijzen dat de kip zich niet lekker voelt, uitgedroogd is of bloedverlies heeft, en is altijd iets om in de gaten te houden. Controleer tegelijkertijd de lellen: deze moeten helderrood, glad en vrij van zwellingen, korstjes of ongebruikelijke verkleuring zijn.
Een blauwe of zwarte verkleuring van de kam of de lellen is geen reden om af te wachten. Dit kan wijzen op een probleem met de bloedsomloop en vereist onmiddellijke dierenartshulp.
Krop
De krop is een klein zakje aan de basis van de slokdarm waar voedsel wordt opgeslagen voordat het wordt verteerd. Je kunt de krop voelen door zachtjes het gebied aan de basis van de nek, net boven het borstbeen, aan te raken.
Na het eten: stevig, ongeveer zo groot als een golfbal
’s Ochtends bij het opstaan: leeg of bijna leeg
Als de krop ’s ochtends, na een nacht zonder voedsel, nog steeds keihard aanvoelt, kan dit wijzen op een verstopte krop. Veelvoorkomende oorzaken zijn het eten van lang gras, vezelrijk materiaal of een tekort aan grit. De kip kan ook stiller lijken dan normaal en minder interesse tonen in voedsel.
Als de krop zacht en papperig aanvoelt en de kip merkbaar een onaangename adem heeft, kan dit wijzen op een overmatige groei van gist in de krop (candidiasis, vaak ‘zure krop’ genoemd). Vroege gevallen kunnen soms thuis worden behandeld, maar bij aanhoudende klachten is het raadzaam om een dierenarts te raadplegen. Beide aandoeningen zijn veel beter te behandelen wanneer ze in een vroeg stadium worden opgemerkt, voordat ze de kans krijgen om te verergeren.
Veren en lichaamsconditie
Gezonde veren liggen plat tegen het lichaam aan en zien er glanzend en goed verzorgd uit. Buiten de ruiperiode geeft een kip met doffe, verwarde of onverzorgde veren vaak aan dat ze zich niet helemaal lekker voelt, aangezien kippen de neiging hebben om te stoppen met zich te verzorgen wanneer ze zich niet goed voelen.
Kale plekken, gebroken veerschachten of plekken waar veren ontbreken, kunnen wijzen op stress, verenpikken door soortgenoten of uitwendige parasieten. Het is altijd een goed idee om de veren uit elkaar te halen en de huid eronder te controleren (die lichtroze en glad moet zijn) wanneer je veranderingen opmerkt.
Kijk bij de basis van de veerschachten, met name rond de cloaca en onder de vleugels, of je witte klompjes (clusters van luizeneitjes, ook wel ‘nits’ genoemd) of kleine bewegende stipjes ziet. Deze zijn gemakkelijk over het hoofd te zien als je de veren niet actief uit elkaar haalt.
Voel ook voorzichtig aan het borstbeen. Als de borstspieren aan beide kanten goed bedekt zijn, betekent dit dat de kip goed eet en in goede conditie blijft. Als het borstbeen prominent aanvoelt en er weinig spierweefsel omheen zit, heeft ze mogelijk al enige tijd onvoldoende gegeten.
Poten, klauwen en cloaca
Gezonde poten hebben gladde, platte schubben die strak tegen het bot aanliggen en een heldere gele kleur hebben. Als de schubben er verheven, korstig of schilferig uitzien, is dit het klassieke teken van schilferige pootmijten (Knemidocoptes mutans), een microscopisch kleine parasiet die zich onder de huid ingraaft.
De zolen van de klauwen moeten vlak, glad en vrij van korstjes, zwellingen of verkleuringen zijn. De allereerste tekenen van bumblefoot (pododermatitis) zijn een glad, glanzend of licht rood gekleurd gebied op het voetzooltje. Als de aandoening in dit stadium (graad 1) wordt ontdekt, is eenvoudige thuisverzorging vaak voldoende. Bij verder gevorderde gevallen kan veterinaire hulp nodig zijn.
De cloaca moet schoon zijn en vrij van uitwerpselen. Bij legkippen ziet deze er roze, breed en vochtig uit; bij oudere kippen kan deze iets droger en bleker zijn. Beide zijn normaal. Elk uitsteeksel of elke zwelling rond de cloaca verdient onmiddellijke aandacht.
Het cloacagebied is de plek waar mijten en luizen zich vaak concentreren. Let op zwarte vlekjes, een rode of geïrriteerde huid, een door motten aangevreten uiterlijk van de omliggende veren, of enige zichtbare beweging rond het cloacagebied.
Uitwerpselen
Normale uitwerpselen zijn gevormd, enigszins stevig en donkerbruin met witte urineachtige delen. Het witte deel komt overeen met urine bij kippen en is een volkomen normaal onderdeel van gezonde uitwerpselen.
Blindedarmuitwerpselen (afkomstig uit een apart deel van het spijsverteringskanaal, de blindedarm) zien er heel anders uit: ze zijn bruin, mosterdkleurig of groenachtig en hebben een sterkere geur. Deze worden een paar keer per dag geproduceerd en zijn volkomen normaal.
Standaard ontlasting – donkerbruin, stevig, met een wit laagje uraat. Normaal.
Blindedarmuitwerpselen – mosterdkleurig, bruin of groenachtig, zachter, met een sterkere geur. Normaal, wordt een paar keer per dag geproduceerd.
Dunne ontlasting (langer dan 48 uur) – waterig of zeer zacht en aanhoudend. Het is de moeite waard om dit te laten onderzoeken.
Bloederige ontlasting – elke rode verkleuring in de ontlasting. Raadpleeg een dierenarts.
Geheel witte ontlasting – volledig wit zonder bruin. Raadpleeg de dierenarts.
Een verandering in de consistentie van de ontlasting na de overstap op nieuw voer of een gevarieerd dieet is meestal tijdelijk en verdwijnt binnen een dag of twee. Langdurige dunne ontlasting die langer dan 48 uur aanhoudt, bloederige ontlasting of volledig witte ontlasting verdienen extra aandacht.
De uitschuifbare uitwerplade van Eglu kippenhokken maakt dit onderdeel van de dagelijkse routine heel eenvoudig. Elke ochtend even de bak controleren kost maar een paar seconden en geeft een goed beeld van de gezondheid van de kippen, nog voordat je ze zelf hoeft te controleren.
Wat te doen als je denkt dat je kip misschien ziek is
Het apart zetten van een kip die ongewone symptomen vertoont, is de meest nuttige eerste stap. Veel aandoeningen bij pluimvee kunnen zich onder kippen verspreiden, en door een zieke kip haar eigen ruimte te geven, wordt ook de stress binnen de groep verminderd terwijl ze herstelt.
Zoek een pluimveedierenarts voordat je er een nodig hebt
Het is voor een kippenhouder van groot belang om alvast een pluimveedierenarts te hebben gevonden voordat zich een noodsituatie voordoet. Niet alle dierenartspraktijken behandelen kippen, dus als je er van tevoren een vindt, hoef je op een stressvol moment niet in paniek te raken. Veel pluimveedierenartsen bieden ook telefonisch of via video consultaties aan voor eerste advies, wat een uitstekende eerste stap kan zijn als je niet zeker weet hoe ernstig iets is.
Zorg voor een quarantaineruimte
Een eenvoudige quarantaineopstelling – een apart hok met voer, water en beschutting, weg van de andere kippen – biedt een kip de rustige, comfortabele ruimte die ze nodig heeft om goed te herstellen. De Eglu Go met kleinere voer- en drinkbakken is hiervoor perfect geschikt. Het biedt een veilige, gemakkelijk schoon te maken ruimte die de stress tijdens het herstel laag houdt. Dankzij het eenvoudige ontwerp kun je het snel opzetten wanneer je het nodig hebt en het tussen gebruik door grondig schoonmaken.
Houd de kip goed in de gaten en maak aantekeningen
Houd de afgezonderde kip gedurende 24 tot 48 uur nauwlettend in de gaten. Kijk of ze eet en drinkt, hoe haar uitwerpselen eruitzien en of de situatie lijkt te verbeteren, gelijk blijft of verslechtert. Deze informatie is zeer nuttig voor een dierenarts als je er een moet bellen, dus het is de moeite waard om je waarnemingen te noteren.
Een herstelde kip weer bij de groep plaatsen
Een herstelde kip pas weer bij de andere kippen plaatsen nadat haar symptomen volledig zijn verdwenen (of op advies van de dierenarts) is voor iedereen de beste aanpak. Dit beschermt de rest van de kippen en geeft de herstellende kip de beste kans om zich opnieuw soepel bij de groep aan te sluiten. Een geleidelijke herintroductie, waarbij ze haar soortgenoten kan zien en horen voordat er volledig contact is, helpt de sociale stress van het weer bij de groep komen te verminderen.
Belangrijkste punten
Regelmatige handmatige controles zijn de meest effectieve manier om de gezondheid van de kippen te bewaken. Kippen verbergen van nature hoe ze zich voelen, en alleen dagelijks observeren is zelden voldoende om vroege veranderingen op te merken.
Een wekelijkse gestructureerde routine, in plaats van alleen dagelijkse observatie, vormt de basis voor goede zorg voor je kippen en geeft je de beste kans om eventuele problemen in een vroeg stadium op te merken.
Een consistente routine van snavel tot staart waarbij ogen, neusgaten, snavel, kam, krop, veren, lichaamsconditie, poten, klauwen, cloaca en uitwerpselen worden gecontroleerd, vormt de persoonlijke basis die nodig is om veranderingen snel en met zekerheid op te merken.
De meest voorkomende aandoeningen die tijdens gezondheidscontroles worden vastgesteld, waaronder bumblefoot, schilfermijten, uitwendige parasieten en problemen met de krop, reageren allemaal veel beter op vroegtijdige aandacht. De meeste milde gevallen zijn thuis heel goed te behandelen als ze tijdig worden opgemerkt.
Als je al een plan hebt voordat je het nodig hebt (een afzonderingsruimte, het contactnummer van een pluimveedierenarts en een quarantaineopstelling), kun je rustig en snel reageren als een kip toch extra zorg nodig heeft.
Omlet en jouw kippen
Een goed onderkomen vormt de basis voor gezonde kippen. Als je kippen een schoon, veilig en comfortabel onderkomen hebben, verminder je al veel van de stressfactoren die gezondheidsproblemen veroorzaken.
Eglu kippenhokken zijn voorzien van uitschuifbare mestbakken, waardoor het controleren van de gezondheid een natuurlijk en moeiteloos onderdeel van de ochtendroutine wordt. Een snelle check duurt slechts enkele seconden en geeft een nuttig beeld van hoe het met de kippen gaat voordat de dag begint.
De inloopkippenren van Omlet biedt je kippen een veilige, beschermde en roofdiervrije omgeving die hun welzijn bevordert en stresssituaties vermindert die kunnen leiden tot gezondheidsproblemen. Kippen die kalm en stressvrij zijn, zijn makkelijker gezond te houden.
En als een kip toch wat extra zorg nodig heeft, is de Eglu Go een uitstekend quarantainekooitje. Het is eenvoudig op te zetten, gemakkelijk schoon te maken en comfortabel genoeg zodat een zieke kip kan rusten en herstellen zonder extra stress.
Zoals veel vogels zijn ook parkieten dol op glimmende voorwerpen. Alles wat schittert zal worden geïnspecteerd, en ze vinden het prachtig om iets in hun kooi te hebben dat het licht reflecteert en verleidelijke glinsteringen creëert. En dat is precies wat de nieuwe Geo vogelspiegel doet!
De Geo vogelspiegel is modern en stijlvol van vorm en heeft een groot, glimmend oppervlak. De spiegel past perfect bij de Geo vogelkooi en is verkrijgbaar in twee handige maten die mooi bij de geodetische vorm van de kooi passen. Tegelijk is de spiegel handig om de spetters uit het Geo vogelbadje tegen te houden, waardoor er minder water wordt gemorst in en rond de kooi.
Parkieten zijn zeer nieuwsgierige en sociale vogels en hebben dus altijd een maatje nodig. De reden dat uw parkieten geïntrigeerd zullen zijn door de spiegel in hun kooi, is omdat ze denken dat de reflectie een andere vogel is. Deze nieuwe ‘vriend’ kan een interessante aanvulling zijn voor uw vogels.
Als u twee of meer parkieten heeft, zal een spiegel doorgaans niet meer aandacht krijgen dan andere speeltjes in de kooi. Toch is het een uitdagende toevoeging aan de setup, waar us vogels weg van zullen zijn.
Hoewel altijd wordt aanbevolen om parkieten in paren of een grotere groep te houden, kan er een situatie ontstaan waarin dit niet mogelijk is. Misschien is een van uw parkieten onlangs overleden en bent u op zoek naar een geschikt nieuw maatje voor uw vogel. Of misschien is uw vogel ziek en is het noodzakelijk dat het dier tijdelijk alleen wordt gehouden.
Als uw parkiet alleen leeft, dan is het uw taak om hun voornaamste bron van sociale interactie te zijn. Toch kan een spiegel in de kooi uitkomst bieden als u niet in de buurt bent. Parkieten kunnen uren spenderen aan het kwetteren tegen hun knappe huisgenootje en voor veel vogels heeft dit een langdurig en positief effect. Parkieten die alleen worden gehouden moeten dagelijks een behoorlijke tijd de kans hebben om buiten hun kooi door te brengen, maar een spiegel-maatje zal de tijd voorbij laten vliegen als er geen mensen in de buurt zijn om de vogel gezelschap te houden!
By clicking "Accept All", you agree to the storing of cookies on your device to enhance site navigation, analyze site usage, and assist in our marketing efforts.
Privacy Preference Centre
When you visit any website, it may store or retrieve information on your browser, mostly in the form of cookies. This information might be about you, your preferences or your device and is mostly used to make the site work as you expect it to. The information does not usually directly identify you, but it can give you a more personalized web experience. Because we respect your right to privacy, you can choose not to allow some types of cookies. Click on the different category headings to find out more and change our default settings. However, blocking some types of cookies may impact your experience of the site and the services we are able to offer.
Manage Consent Preferences
Always Active
These cookies are necessary for the website to function and cannot be switched off in our systems. They are usually only set in response to actions made by you which amount to a request for services, such as setting your privacy preferences, logging in or filling in forms. You can set your browser to block or alert you about these cookies, but some parts of the site will not then work. These cookies do not store any personally identifiable information.
These cookies allow us to count visits and traffic sources so we can measure and improve the performance of our site. They help us to know which pages are the most and least popular and see how visitors move around the site. All information these cookies collect is aggregated and therefore anonymous. If you do not allow these cookies we will not know when you have visited our site, and will not be able to monitor its performance.
These cookies enable the website to provide enhanced functionality and personalisation. They may be set by us or by third party providers whose services we have added to our pages. If you do not allow these cookies then some or all of these services may not function properly.
These cookies may be set through our site by our advertising partners. They may be used by those companies to build a profile of your interests and show you relevant adverts on other sites. They do not store directly personal information, but are based on uniquely identifying your browser and internet device. If you do not allow these cookies, you will experience less targeted advertising.
Gratis retour 
10% welkomskorting 
180-dagen garantie 
Voorkom infecties
