Vaak is het lastig om te achterhalen welke hennen precies eieren leggen. Hennen produceren gedurende het jaar niet elke week evenveel eieren. Ook kunnen veranderingen met betrekking tot de gezondheid en omgeving van hennen leiden tot veranderingen in de eierproductie.
Het is handig om te weten wanneer een hen stopt met leggen. U kunt dan de gezondheid van het dier controleren om zo de oorzaak van het stoppen met leggen te achterhalen. Maar hoe kom je eigenlijk te weten welke hen geen eieren meer legt? Met een toom van zes hennen, die gemiddeld dagelijks samen vijf eieren leggen, is niet meteen duidelijk welke hennen leggen en welke hen niet.
Zeven aanwijzingen dat een hen is gestopt met leggen
1. Leeftijd. Dit is de meest voor de hand liggende oorzaak van een afnemende eierproductie. Gedurende de jaren dat een hen eieren legt, zal haar productie afnemen. Dit is natuurlijk, en betekent niet dat een kip geen functie meer te vervullen heeft. Alle kippen spelen een rol in de sociale pikorde van de toom, en een kip die het einde van haar eierleggende leven heeft bereikt, zal nog even pittig, actief en lief zijn als de jongere vogels – en ze zal nog steeds zo nu en dan een ei leggen.
2. Rui. Vanaf de leeftijd van 18 maanden maakt een kip elk jaar de rui door (hoewel jongere vogels ook veren kunnen verliezen). Dit is duidelijk te herkennen: er liggen veel veren in het hok en de hen krijgt kale plekken. Kippen produceren in deze tijd veel nieuwe veren, wat een fysiek veeleisend proces is. Dit heeft als gevolg dat kippen minder eieren gaan leggen en soms zelfs enkele dagen helemaal niet leggen. De rui vindt meestal plaats in de herfst, hoewel dit afhangt van wanneer de hen begonnen is met leggen. De rui duurt acht tot twaalf weken, soms langer.
3. Cloaca. Is de cloaca droog – dit is de opening waarlangs een ei het lichaam van een kip verlaat – dan duidt dit erop dat de kip op dit moment geen eieren legt. Bij een hen die wel legt is de cloaca vochtig.
4. Abdomen. De buik van een kip hoort zacht en rond aan te voelen. Voelt het gebied onder het borstbeen hard aan dan kan dit duiden op buikvliesontsteking, een bacteriële infectie in de borstholte. De kip zal nog steeds een dooier produceren, maar deze zweeft vrij in de buikholte. Hierdoor zullen kippen soms volledig stoppen met leggen of alleen misvormde eieren met een zachte schaal produceren.
5. Kam en lellen. Een gezonde kip heeft meestal een felrode kam en lellen. Deze worden doffer wanneer ze bijna een ei zal leggen, maar worden weer dieprood als ze haar ei heeft gelegd. Als de kam en lellen er altijd bleek of dof uitzien, dan kan dit duiden op ziekte.
6. De kleurstof test. Door een klein beetje voedingskleurstof op cloaca van een hen aan te brengen, zal de kleur worden afgegeven aan het ei. De kleur die niet verschijnt, maakt duidelijk welke hen niet legt. Dit kan alleen worden toegepast bij een kleinere toom, gezien het beperkte aantal beschikbare kleuren voor voedingskleurstof..
7. Geen eieren. Dit is niet zo dwaas als het klinkt! Als je maar een paar kippen hebt van verschillende rassen, dan is het vaak mogelijk om te herkennen welke eieren door welke hen worden geproduceerd. In dit geval zal de plotselinge verdwijning van een bepaald type ei duidelijk maken welke hen is gestopt met leggen.
Vijf redenen waarom een hen stopt met leggen
1. Temperatuur en zonlicht. Het seizoen is van invloed op de eierproductie. Omdat de het aantal uren daglicht in de herfst en de winter afnemen, leggen hennen minder eieren. Hartje winter is de lage temperatuur de oorzaak, omdat een kip al haar energie nodig heeft om zichzelf warm te houden.
2. Stress. Elke vorm van stress kan de eierproductie onderbreken of stoppen. Stress kan worden veroorzaakt door verschillende dingen, zoals parasieten, plaagdieren, verwondingen en angst (bijvoorbeeld voor luidruchtige honden).
3. Voeding. Slechte voeding kan ook van invloed zijn op de eierproductie. Als een hen eieren legt, heeft ze alle essentiële voedingsstoffen nodig – niet alleen calcium – om eieren te produceren. Legkorrels van goede kwaliteit bevatten alles wat een hen nodig heeft. Een hen die lekkernijen verkiest boven legkorrels, kan ondervoed raken en stoppen met leggen. Het is daarom het beste om kippen ’s ochtends vroeg en ’s avonds laat hun legkorrels te laten eten, en alleen midden op de dag maïs en andere snacks aan te bieden.
4. Broeds. Een broedse hen – dit is een hen die heeft besloten op haar eieren te gaan zitten in een poging ze uit te broeden – zal stoppen met leggen. Er zijn verschillende manieren om broedsheid te ontmoedigen, maar sommige kippenrassen zijn er nu eenmaal meer vatbaar voor dan andere. Als niets de hen er van kan overtuigen de nestkast te verlaten, dan zult u zich moeten troosten met de gedachten dan na 21 dagen – de tijd die nodig is om een bevrucht kippenei uit te broeden – de hen het idee zal hebben dat ze haar taak heeft volbracht. Ze zal hierna weer overgaan tot de gebruikelijke orde van de dag – ook het leggen van eieren.
5. Verandering in de routine. Als u het kippenhok verplaatst, nieuwe vogels aan de toom toevoegt of als een van de kippen sterft, dan zorgt dit voor een onderbreking van de routine en pikorde. Dit zorgt er vaak voor dat hennen tijdelijk stoppen met leggen, totdat de rust wederkeert.
Vier manieren om een hen aan te moedigen eieren te leggen
1. Aangenaam hok. Het is belangrijk ervoor te zorgen dat de leefomgeving van uw kippen comfortabel is en van alle gemakken is voorzien. Controleer op bloedluis, een invasie van deze parasieten die ’s nachts tevoorschijn komen kan de eiproductie stoppen. Vermijd tocht en houd in de gaten of er niet wordt gepest – dit is vaak een teken van een overbevolking in het kippenhok
2. Licht. Sommige mensen installeren lampen in het kippenhok om het leggen tijdens de donkere maanden van het jaar aan te moedigen. Houd er wel rekening mee dat een kip gedurende haar leven maar een bepaald aantal eieren kan leggen. Als ze van nature is geprogrammeerd om duizend eieren te leggen, dan zal het stimuleren van de eierproductie gedurende de winter, haar ‘legleven’ verkorten.
3. Eieren. Als een ogenschijnlijk gezonde kip geen eieren legt, kan ze hiertoe worden aangemoedigd door eieren in de nestkast te laten liggen of door rubberen eieren of zelfs golfballen in de nestkast te leggen. Het zien en voelen hiervan kan haar leginstinct stimuleren
4. Verminder stress. Maak honden duidelijk dat ze de kippen niet mogen storen en zorg ervoor dat de ren en het hok zo goed mogelijk bestand zijn tegen roofdieren. Even belangrijk is om ervoor te zorgen dat er geen overbevolking is in de ren en dat er voldoende ruimte in het hok is om te roesten zodat alle kippen comfortabel kunnen rusten.
Missende eieren
Als uw kippen vrij kunnen rondscharrelen, dan zullen ze soms een ei in een rustig hoekje van de tuin leggen. Dit kan een gewoonte worden en als een hen dit doet zonder dat u het doorheeft, dan kunt u tot de onjuiste conclusie komen dat de hen niet meer legt.
Een gezonde hen die niet lijkt te leggen kan het slachtoffer zijn van eiersabotage. Een roofdier, een menselijke dief of een kip die eieren eet kan u voor zijn geweest. De beste manier om dit te voorkomen, is door uw hen aan te moedigen de nestkast weer te gaan gebruiken om haar eieren te leggen. Als het hok overvol is, zal een hen soms een alternatieve plek zoeken om haar eieren te leggen.
Naarmate een kip ouder wordt, zal ze minder eieren gaan leggen. Als u niet zeker weet hoe oud uw kippen zijn, dan is er een eenvoudige methode om een idee te krijgen. Leg voorzichtig uw hand op de rug van een kip. Als de hen meteen hurkt, betekent dit dat ze nog vruchtbaar is en dus eieren produceert. Hennen hurken als ze paren, dus dit is een automatische reactie.
Hoewel de eiproductie daalt naarmate een kip ouder wordt, zal ze meestal gedurende haar hele leven blijven leggen. Af en toe een ei van een oudere kip is een herinnering aan haar fijne gezelschap!
Nu de dagen weer korter beginnen te worden, merkt u misschien dat uw kippen minder eieren leggen dan anders. De eierproductie van een hen wordt deels bepaald door het aantal uren daglicht. Hoe meer licht een hen ziet, des te meer eieren ze zal leggen. Andere factoren die de eierproductie kunnen beïnvloeden zijn de rui, broedsheid en ouderdom.
Maar als u merkt dat u aanzienlijk minder eieren verzamelt dan zes maanden of een jaar geleden, dan zijn er een aantal dingen die u kunt doen om uw hennen aan te moedigen meer te leggen. Bekijk hieronder onze tips.
1. Keuze van het kippenras
Als eieren de voornaamste reden zijn dat u kippen houdt, kies dan een ras dat erom bekend staat een goede legger te zijn. Krielen of sierrassen zoals het hollands kuifhoen en silkies leggen relatief weinig eieren, net als grotere rassen die zijn ontwikkeld voor hun vlees.
De ideale legkip zal ook zelden op haar eieren gaan zitten en broeds worden. Enkele voorbeelden van rassen die veel eieren leggen zijn australorp, sussex, rhode island red en leghorns.
2. Geef uw kippen kwalitatief voer
Het is belangrijk om uw kippen voer van goede kwaliteit te geven, en dit geldt ook als u wil dat ze zoveel mogelijk eieren leggen. Goed voer moet de nodige eiwit bevatten (16-20%, afhankelijk van de leeftijd van uw kippen), en ook de nodige vitaminen en mineralen.
Geeft u uw kippen naast hun normale voeding snacks geeft, beperk dit dan tot een minimum en zorg ervoor dat ze vetarm zijn. Kippen met overgewicht leggen niet, dus zorg ervoor dat uw dieren goed voer krijgen, plus een handvol maïs en misschien wat smakelijke wormen uit de tuin. Dit houdt uw kippen tevreden en gezond, en hopelijk zorgt het voor een regelmatige leg.
3. Beperk stress
Kippen die dagelijks te maken hebben met stress, zullen hun energie steken in voortdurend alert zijn, waardoor ze weinig of geen eieren produceren.
Probeer er daarom voor te zorgen dat uw vogels zich veilig voelen in hun kippenhok en op de plek waar ze vrij kunnen rondscharrelen. Een ren die bestand is tegen roofdieren, zoals die van Omlets Eglu’s, zorgt ervoor dat uw kippen rustig kunnen slapen, weg van dreigend gevaar. Probeer katten en honden uit de buurt te houden van de plek waar uw kippen rondscharrelen, en laat uw kippen naar u toe komen in plaats van ze door de tuin te jagen.
Hennen zullen zich ook het meest op hun gemak voelen als ze een duidelijke routine hebben. Probeer ze dagelijks rond dezelfde tijd uit hun hok te laten (een automatische kippenhokdeur maakt dit heel makkelijk), geef ze hetzelfde voer op een vaste plaats en sluit het hok als de hele toom terug is in het hok (ook dit kan de automatische kippenhokdeur voor u doen).
Soms is het onmogelijk om een zekere mate van stress te voorkomen, bijvoorbeeld als uw kippen moeten verhuizen of als u nieuwe kippen aan uw toom toevoegt. De kippen hervatten normaal gezien hun legpatroon als alles is gekalmeerd, maar u kunt erop rekenen dat de leg een aantal weken verstoord zal zijn.
4. Geef uw kippen voldoende calcium
Kippen hebben calcium nodig voor sterke eierschalen. Goede voeding bevat een behoorlijke hoeveelheid calcium. Toch is het belangrijk om een extra bron van calcium aan hun normale dieet toe te voegen, meestal in de vorm van oesterschelpen of gebakken en gemalen eierschalen.
5. Zorg altijd voor vers water
Een kip drinkt tot wel een halve liter (!) water per dag. Daarom is het belangrijk om uw toom altijd voldoende vers, schoon water te geven. Kippen drinken graag uit modderige plassen en andere waterbronnen, maar omdat stilstaand water bacteriën en parasieten kan bevatten, is het het beste om ze voldoende schoon water in hun drinkbak aan te bieden.
Dit is vooral belangrijk tijdens de zomermaanden. Een uitgedroogde kip zal bovendien niet leggen. Let er in de winter op dat het drinkwater van uw kippen niet bevriest.
6. Houd parasieten op afstand
Mijten zijn doorgaans de grootste boosdoener als het gaat om een afnemende eiproductie. Ze zuigen ’s nachts bloed uit de poten van kippen, waardoor de kippen bloedarmoede krijgen en te moe zullen zijn om te leggen. Ook vlooien en luizen kunnen zorgen voor irritatie en stress. Wormen tasten het immuunsysteem van kippen aan en kunnen ze erg ziek maken.
Controleer daarom wekelijks de gezondheid van uw kippen. Til uw dieren op en bekijk hun kop, poten en veren. Op die manier kunt u mogelijke problemen vroegtijdig vaststellen en hopelijk behandelen, voordat het uw dieren en hun eiproductie aantast. Lees hier meer over controleren van de gezondheid van uw kippen.
7. Houd het kippenhok schoon
Net als mensen houden kippen er niet van om te slapen en eten in rommelige en vuile omgeving. Hun ideeën hierover verschillen misschien van die van ons, maar als u wil dat uw kippen gelukkig en gezond zijn en veel eieren leggen, zorg er dan voor dat hun hok en ren zoveel mogelijk vrij zijn van mest en vuil.
Met een kippenhok zoals de Eglu Cube is het heel makkelijk om ervoor te zorgen dat het onderkomen van uw kippen schoon is. Dankzij de makkelijk te reinigen oppervlakken en de handige uitneembare mestlade, duurt het schoonmaken van het hok slechts een paar minuten.
Vul de nestkast met voldoende zachte nestvulling, zodat uw kippen een comfortabele plek hebben om te leggen.
8. Voldoende ruimte
Ook ruimtegebrek kan bij kippen voor stress zorgen. Tijdens het roesten zitten kippen graag dicht bij elkaar in het hok, maar overdag is het belangrijk dat ze voldoende ruimte hebben.
Als uw kippen niet leggen, bekijk dan of de ren ruim genoeg is en geef ze de kans om vrij rond te scharrelen. Als u nieuwe kippen aan uw toom heeft toegevoegd, is het misschien tijd om een tweede kippenhok te kopen om de helft van de toom in te huisvesten.
Kippen hebben, zoals de meeste dieren, een bepaald aantal eieren in hun lichaam. Als ze hun reserves eenmaal hebben opgebruikt, kan niets er meer voor zorgen dat ze weer eieren zullen gaan leggen. Als u een ex-legkip heeft gered, dan kan het leggen van eieren al vrij snel verminderen. Dit kan ook gebeuren als de kip nog jong is, omdat ze in een omgeving heeft geleefd waar ze werden geforceerd om zo veel en zo snel mogelijk te leggen.
Houd er ook rekening mee dat kippen geen machines zijn en dat hun lichaam soms even rust nodig heeft. Dit betekent niet per se dat ze nooit meer zullen gaan leggen, dus geef ze niet zomaar op. Onze kippen geven ons immers niet alleen eieren, maar ook plezier en gezelschap. Ze verdienen het om goed verzorgd te worden, of ze nu wel of geen eieren leggen.
Tenzij u precies weet wanneer uw kippen uit het ei zijn gekomen, is het moeilijk om hun exacte leeftijd te bepalen. We kunnen ze niet vragen hoe oud ze zijn, dus kan de leeftijd van kippen alleen worden bepaald door te kijken naar hun uiterlijk en gedrag.
Zoals geldt voor de meeste dieren, verandert het uiterlijk en gedrag van kippen geleidelijk naarmate ze ouder worden. Het is dit zichtbare bewijs per levensfase dat kan helpen de leeftijd van een kip te bepalen. Jonge vogels zijn het gemakkelijkst te identificeren, omdat kuikens nog geen volgroeid verendek hebben maar een donzig geel jasje. Ze dragen deze aantrekkelijke outfit gedurende ongeveer de eerste week van hun leven.
Na de eerste paar weken verliezen kuikens geleidelijk aan hun dons en beginnen zich kleine veren te vormen. Een baby-kip is een kuiken totdat al het dons is verdwenen, meestal rond de leeftijd van weken.
Als bij een kip nog wat dons te zien is, is de kans groot dat het dier jonger is dan 12 weken, hoewel sommige rassen er wat langer over doen om hun babydons te verliezen. Maar over het algemeen geldt: hoe meer dons, des te jonger de kip.
Van kuiken tot jonge kip
Als een kuiken eenmaal alle dons heeft verloren (rond de 12 weken), belandt het dier in een overgangsperiode tussen kuiken en volwassen kip in: een soort kippen-puberteit. Deze periode van hun leven duurt meestal tot de leeftijd van twintig weken, hoewel het ook langer kan duren.
Jonge hennen worden als volwassen beschouwd als ze hun eerste eieren leggen, wat ergens tussen de achttien en vijfentwintig weken zal gebeuren. Hanen bereiken de volwassen leeftijd wanneer ze beginnen te kraaien en interesse gaan tonen in hennen (te herkennen aan de achtervolging die wordt ingezet). Dit gebeurt rond de leeftijd van vijf maanden, hoewel sommige rassen zich wat trager ontwikkelen.
Wanneer kippen eenmaak volwassen zijn geworden, is het moeilijk om precies te bepalen hoe oud ze zijn. Als uw hennen nog geen eieren leggen maar wel al hun volwassen verendek hebben, zijn ze waarschijnlijk tussen de twaalf en twintig weken oud. Jonge hennen van deze leeftijd hebben doorgaans kleinere kammen dan volwassen kippen.
Van jonge vogel tot volwassen hen
Als u meerdere hennen heeft, kan het lastig zijn om te bepalen welke kip precies is begonnen met leggen. Jonge hennen hebben in vergelijking met hennen die al leggen een kleine, bleke cloaca. Dit kan een indicatie zijn om te bepalen of een hen al aan de leg is of niet.
Als kippen de leeftijd van twintig weken passeren, zullen de kammen en lellen van zowel hennen als hanen geleidelijk helderder en meer uitgesproken worden. Vogels met minder levendige kammen en lellen zijn vaak een week of twaalf tot vijftien oud. Wanneer een hen net is begonnen met leggen zijn de kammen en lellen het levendigst van kleur. Naarmate een kip ouder wordt, verliest ze langzaam de rode kleur.
Naarmate hennen ouder worden neemt hun lichaamsmassa toe. De meeste kippen hebben hun maximale pluimage bereikt als ze negen maanden oud zijn.
Volwassen kippen
Zodra een hen haar eerste ei heeft gelegd en een haan gaat kraaien en de hennen lastig begint te vallen, zijn ze volwassen. Ondanks het feit dat ze nu als volwassenen worden beschouwd, groeien ze nog steeds (hoewel langzamer). Ze zullen hun uiteindelijke formaat en gewicht bereiken rond de leeftij van een jaar.
Op deze leeftijd leggen hennen vaak één ei per dag en zullen de hanen veel tijd spenderen aan het achtervolgen van de hennen. Op de leeftijd van achttien tot twintig weken maken kippen hun eerste rui door.
Het schatten van de leeftijd van een volwassen kip die de eerste rui heeft meegemaakt, is een grotere uitdaging. Er zijn wel enkele kenmerken die ons kunnen helpen de leeftijd van een kip met redelijke nauwkeurigheid te bepalen.
Een jonge haan heeft korte sporen van iets minder dan 1 cm lang. Wanneer een haan twee jaar oud is, zijn de sporen volgroeid en kunnen ze een lengte bereiken van 2,5 cm tot 3 cm.
Hennen die gemiddeld vijf tot zes eieren per week leggen, zijn waarschijnlijk jonger dan twee jaar.
De eerste twee jaar van hun volwassen leven zijn zowel hennen als hanen in de bloei van hun leven. Dit is te zien aan heldere verenkleuren, gladdere poten vergeleken met oudere vogels en kleurrijke kammen en lellen.
Oudere hennen en hanen
Als kippen ongeveer twee jaar oud zijn, begint de tweede helft van hun volwassen leven. Vaak zullen hennen stoppen met het dagelijks leggen van eieren. Hanen zullen minder interesse gaan tonen in hennen.
In deze fase zullen de poten van een kip ruwer en schilferiger worden. Kammen, lellen en veren worden minder helder van kleur.
Hoewel een kip misschien niet meer in de bloei van zijn/haar leven is, zal de vogel (afhankelijk van het ras) op dit moment nog ongeveer twee tot vijf jaar in het vooruitzicht hebben. Naarmate ze ouder worden, leggen hennen steeds minder vaak, en de eieren van een oudere hen kunnen groter zijn dan de eieren die ze als jonge vogels legde. Sommige rassen blijven tot in hun vierde jaar eieren leggen, en er zijn kippen die wel 10 jaar of ouder worden.
Het is best frustrerend als een kip besluit de comfortabele nestkast te negeren en in plaats daarvan haar eieren ergens anders in het hok of de ren te leggen. Kippen houden van routine, en als ze eenmaal de gewoonte hebben om eieren op de grond te leggen, kan het lastig zijn om hun routine te wijzigen.
Het voornaamste nadeel van het leggen van een ei op de grond is dat het beschadigd kan raken. Het kan ook kapot worden gepikt, omdat kippen de neiging hebben naar alles te pikken wat ze vinden. Als kippen de smaak van verse eieren te pakken krijgen, zullen ze naar elk ei pikken dat ze tegenkomen, wat natuurlijk niet de bedoeling is. Gelukkig zijn er een aantal manieren om een hen ervan te overtuigen dat de nestkast echt de beste plek is om eieren te leggen.
1. Zorg voor voldoende nestkasten
Kippen hebben voldoende ruimte nodig om te leggen. Dit houdt over het algemeen in dat u één nestkast per vier kippen nodig heeft. Let op: als er te veel nestkasten zijn, zullen sommige niet worden gebruikt. Een hen kan dan besluiten om er permanent in te trekken en het als haar slaapplek te gebruiken, waardoor het snel vervuild zal raken.
2. Houd de nestkast goed schoon
Bedek de bodem van de nestkast met een zachte nestvulling. Vervang dit regelmatig om ervoor te zorgen dat het niet te vuil wordt en vrij van bloedluis blijft. Verzamel de eieren regelmatig, want een kip zal het niet fijn vinden om haar ei op een stapel andere eieren te leggen. Een nestkast met slechts één of geen ei is aantrekkelijker voor een kip.
3. Geef voldoende ruimte om te roesten
Dit lijkt misschien geen verband te houden met nestkasten en eieren, maar het is wel degelijk van groot belang voor het proces. Kippen hebben ruimte nodig om te zitten wanneer ze op stok gaan. Als er niet voldoende ruimte is, zullen sommige hennen genoodzaakt zijn om elders een plek te zoeken. En dit zal vaak betekent dat ze hun toevlucht zoeken in een nestkast. Omdat kippen zoals gezegd gewoontedieren zijn, zal het lastig zijn om haar vervolgens van gedachten te laten veranderen.
4. Verleid de hen met een ei
Jonge kippen weten misschien niet waar ze hun eieren moeten leggen. Door een keramisch of rubberen ei in de nestkast te leggen, geeft u jonge vogels een visuele aanwijzing. Als ze eenmaal hun eerste eieren in de nestkast hebben gelegd, zullen ze deze gewoonte waarschijnlijk aanhouden.
5. Houd kippen ’s ochtends in het hok
De meeste kippen leggen hun eieren vroeg in de ochtend. Dus door uw kippen een tijdje in het hok te gehouden nadat de zon op is gekomen, voorkomt u dat ze hun eieren op een andere plek zullen leggen.
6. Maak het lastiger om een ei op een andere plek te leggen
Als hennen eenmaal een andere plek dan de nestkast hebben gekozen om hun ei te leggen, zult u waarschijnlijk telkens op dezelfde ‘verkeerde’ plek de eieren vinden. U kunt de plaats minder aantrekkelijk maken door op deze plek bijvoorbeeld een steen neer te leggen, of wat stokken of plastic flessen.
7. Verplaats de hen voordat ze legt
Vaak is het te merken wanneer een kip van plan is om op de grond te gaan leggen. Ze zal stoppen met foerageren, kakelen en gaan liggen. Verplaats haar naar de nestkast als ze dit doet. De hen zal – in theorie – snel begrijpen dat dit de beste plek is om een ei te leggen.
8. Voorkom dat hennen in hun nestkast slapen
Een hen die in een nestkast slaapt, maakt het ’s nachts rommelig waarna ze haar eieren niet op dezelfde plek zal willen leggen. Verzoek hennen daarom ’s avonds vriendelijk doch dringend de nestkast te verlaten om te voorkomen dat ze hier zullen gaan slapen. Verkiezen hennen de nestkast boven de zitstokken omdat deze niet goed toegankelijk zijn, los dan dit probleem op.
9. Zorg ervoor dat de nestkast een veilige plek is
Als de nestkast zich te dicht bij de grond begeeft, of als er fel licht naar binnen komt, of als er luidruchtige huisdieren of kinderen naast de nestkast spelen, dan zullen kippen geen zin hebben om op deze plek eieren te leggen. Maak het hok zo fijn mogelijk voor uw kippen. Het van de grond halen van de nestkasten is een goed begin (een aantal centimeter, maar niet zo hoog dat jonge vogels er niet bij kunnen).
10. Zorg ervoor dat hennen hun nestkast makkelijk kunnen bereiken
Dit klinkt misschien vanzelfsprekend, maar toch wordt dit soms vergeten. Als een hok niet goed is ontworpen kan het voor kippen moeilijk zijn om de nestkast te bereiken. In dit geval zullen ze de weg van de minste weerstand kiezen en ergens anders gaan leggen. De nestkasten kunnen te laag of te hoog zijn, waardoor het moeilijk is voor kleinere kippen om er in te komen. Ook kunnen de zitstokken de snelste weg naar de nestkasten blokkeren.
Al deze problemen kunnen worden omzeild door uw kippen in een goed ontworpen hok te houden, zoals de Eglu. Hennen leggen het liefst op een rustige, donkere, comfortabele plek, dus een nestkast zal als het goed is eigenlijk altijd hun voorkeur hebben. Alles wat u dan hoeft te doen is ervoor zorgen dat ze een schone en aantrekkelijke ruimte hebben die makkelijke toegankelijk is.
Kippen zijn niet alleen leuke gezelschapsdieren, door zelf kippen te houden weet u ook precies in welke omstandigheden de eieren die u eet zijn gelegd. Maar soms kan het gebeuren dat er plotseling eieren ontbreken. Kippen kunnen namelijk de gewoonte ontwikkelen om hun eigen eieren te eten. Dit is niet schadelijk is voor hun gezondheid, maar het wijst er wel op dat er iets niet klopt.
Uw kippen vervelen zich
Het kan zijn dat uw kippen zich vervelen en daarom hun eieren eten. Verveling bij kippen kan optreden als ze ofwel niet genoeg ruimte hebben om rond te scharrelen, of als ze geen accessoires hebben om zich mee bezig te houden.
Een gelukkige hen heeft minimaal 1 vierkante meter ren-ruimte nodig, maar 2 vierkante meter of meer (per hen) heeft de voorkeur. Kippenspeelgoed is ook een goede manier om kippen bezig te houden. Zo is er bijvoorbeeld Omlets Pendant Peck Toy, een interactief en interessant voerspeeltje. Een Peck Toy draagt bij aan het gedrag van de toom en het zorgt voor de nodige mentale uitdaging.
Uw kippen zijn uitgedroogd
Als kippen hun eigen eieren eten, kan dit er ook op duiden dat ze zijn uitgedroogd. Omdat eieren een grote hoeveelheid water bevatten, kunnen uw kippen hun eigen eieren gaan eten om de nodige hoeveelheid vocht binnen te krijgen.
Om dit gedrag te stoppen, is het van belang dat uw kippen altijd vers water tot hun beschikking hebben. Tijdens de warmere zomermaanden hebben kippen veel meer water nodig. U kunt wat ijs (bevroren water) aan hun drinkbak toevoegen om ervoor te zorgen dat ze goed gehydrateerd blijven.
Uw kippen hebben een vitaminetekort
Ook een vitaminetekort kan ertoe leiden dat kippen hun eieren gaan eten. Het dieet van uw kip is van groot belang voor hun welzijn. Een dieet dat niet volstaat zorgt voor tekorten. Naast het eten van eieren, kunnen gebroken eieren ook een aanwijzing zijn dat uw kippen een tekort hebben in hun voeding, namelijk een calciumtekort.
Het is belangrijk dat uw kippen een uitgebalanceerd dieet te voeren met voldoende eiwitten, koolhydraten, vitamines en mineralen. Ook als uw kippen vrij kunnen rondscharrelen is het belangrijk om ze voer van goede kwaliteit geven. Voor voldoende calcium is het aanbevolen om grit aan het voer toe te voegen, wat bovendien de spijsvertering bevordert. Ook kunt u uw kippen gemalen eierschalen voeren, of gemalen oesterschelpen.
Nestkasten
De nestkast moet een veilige ruimte zijn voor uw kippen. Het eten van eieren kan optreden wanneer uw kippen zich niet op hun gemak voelen in hun nestkast, bijvoorbeeld door de nestvulling of doordat uw kippen aan te veel licht worden blootgesteld.
Zorg ervoor dat de nestkast voldoende en comfortabele nestvulling bevat. Er zijn verschillende soorten verkrijgbaar, dus als u merkt dat uw kippen de huidige nestvulling niet fijn vinden, probeer dan een andere. Houd het nestmateriaal schoon door het wekelijks te vervangen en mest te verwijderen. Eglu kippenhokken zijn makkelijk schoon te maken, en voorzien van een geïntegreerde, ruime nestkast.
Een bange of gestreste kip
Als kippen hun eieren eten kan dit ook worden veroorzaakt door stress of angst. Stress kan bijvoorbeeld worden veroorzaakt door optillen, een nieuwe omgeving, de introductie van nieuwe kippen, hitte of regelmatig bezoek van roofdieren. Sommige stress-factoren zijn makkelijker op te lossen dan andere. Wordt de stress bijvoorbeeld veroorzaakt door optillen of de introductie van nieuwe kippen, lees dan voor meer informatie Omlets kippengids.
Nog steeds problemen?
Als u al het bovenstaande heeft geprobeerd, u medische redenen heeft uitgesloten en uw kippen toch stug hun eieren blijven eten, dan kunt u het volgende proberen om het probleem aan te pakken:
Verzamel de eieren op tijd
Het op tijd verzamelen van eieren nadat ze zijn gelegd, geeft uw kippen – of een welbepaalde schuldig kip – minder kans om de eieren te eten. Controleer indien mogelijk vier keer per dag de nestkast. Hopelijk zal het ontbreken van eieren om te eten, de gewoonte na een paar dagen verbreken. Hierna kunt u de eieren weer eenmaal per dag verzamelen.
Nep-ei
Nep-eieren zijn meestal gemaakt van hout, rubber of aardewerk. Kippen zullen ook naar deze eieren pikken, maar uiteindelijk gefrustreerd raken en het opgeven om ook naar echte eieren te pikken.
Gebruik mosterd
Maak een klein gaatje in je ei, verwijder de inhoud en vul het met mosterd. Mosterd is een smaak waar (de meeste) kippen niet van houden. Na een paar pogingen zullen ze waarschijnlijk stoppen met het eten van de eieren.
Mocht u kippen hebben die eieren eten, dan is dit zeker geen reden tot paniek. Het lijkt misschien wat vreemd en het gedrag zal u misschien verbazen, maar met een paar tips kunt u de gewoonte zeker onder controle krijgen. Hopelijk zorgen onze tips ervoor dat de volgende keer dat u eieren gaat rapen, uw kippen tevreden zijn en hun eieren nog intact!
Heeft u uw Eglu of Inloopren al jaren? De producten van Omlet staan erom bekend dat ze lang meegaan. Wel raden we aan uw hok en ren jaarlijks te controleren op slijtage en het weinige onderhoud uit te voeren dat nodig is om uw kippenhok in topconditie te houden. Misschien zijn ook enkele van onze nieuwe producten u ontgaan die we de afgelopen jaren hebben ontwikkeld om het hok en de ren nog beter te maken. Bekijk hieronder hoe u uw Eglu kunt upgraden en verbeteren.
De metalen kippenrennen zijn ontworpen om jarenlang in de buitenlucht te worden gebruikt. We raden echter aan de ren regelmatig op corrosie te controleren, zeker als u in een gebied woont waar de weersomstandigheden extreem zijn of als u aan de kust woont. Corrosie kan optreden als de coating gekrast of beschadigd is. Is er sprake van corrosie, verwijder dan de losse roestdeeltjes en werk het bij met een weerbestendige verf.
Renclips
Controleer tijdens de uitgebreide schoonmaak van het hok en de ren de veiligheid en stabiliteit van de renpanelen. Na verloop van tijd kunnen de renclips verouderen en minder sterk worden. Merkt u dat de renclips barsten wanneer u ze opent of het hok en de ren verplaatst, dan is het tijd om de renclips te vervangen.
Op deze pagina vindt u een overzicht van alle Eglu reserveonderdelen, inclusief renclips.
Nieuwe ladder
Als u uw Eglu vóór de zomer van 2019 heeft gekocht, dan heeft u misschien nog niet gezien dat we nieuwe laddergrepen hebben ontworpen. Sommige kippen vinden de metalen ladder niet prettig of zijn te klein om deze goed te gebruiken. Dit kan worden opgelost met laddergrepen. De laddergrepen vervangen de zwarte strips en kunnen makkelijk om de sporten worden geklikt om een breder oppervlak te bieden.
Waarschijnlijk is de automatische kippenhokdeur voor de Eglu Cube of inloopren u niet ontgaan. Maar wist u dat er ook een kippenhoklamp verkrijgbaar is om uw kippen ’s nachts naar hun hok te leiden? De lamp kan worden aangesloten op het bedieningspaneel van de Autodoor en gaat 5 minuten voordat de deur sluit automatisch aan. Zodra de deur voor de nacht is gesloten, gaat het licht weer uit.
Rendekzeilen
Rendekzeilen bieden lange tijd bescherming tegen wind en regen. Als u uw rendekzeilen al een tijd heeft en ze er niet meer zo mooi uitzien, is het misschien tijd voor een nieuw zeil, om er zeker van te zijn dat uw kippen goed beschermd blijven tegen alle weersomstandigheden.
Ontdek hier ons uitgebreide assortiment rendekzeilen voor Eglu’s.
Nieuwe hentertainment
We hebben de afgelopen jaren ook nieuwe voerstations en voerspeeltjes ontworpen, waar kippen weg van zijn!
De Caddi snackhouder is ideaal voor grotere snacks, zoals vetbollen of groenten uit uw tuin. U kunt Caddi ophangen in de kippenren om voedsel van de grond te houden en voedselresten in de ren te vermijden. De Peck Toys geven hun inhoud langzaam vrij, zodat uw kippen er de hele dag mee bezig zullen zijn. De Pendant Peck Toy kan worden opgehangen in de ren, en Poppy kan in de grond worden gestoken – perfect voor kippen die vrij rondscharrelen.
We helpen u graag
Heeft u vragen over de conditie van uw Eglu of uw ren, neem dan contact op met ons vriendelijke en deskundige customer service team. Zij kunnen u advies geven over het onderhoud van uw product, zodat het vele jaren in topconditie blijft!
Soms leggen kippen eieren die in de verste verte niet lijken op een standaard supermarkt-ei. Sommige zijn enorm of juist heel klein, andere zijn rond of juist puntig, en zo nu en dan vindt u misschien een ei met een zachte schaal. Deze verschillende vormen kunnen allerlei oorzaken hebben.
Elke hen heeft haar eigen ‘eigenaardigheden’ wat betreft het formaat van het ei en de kleur. De meeste kippenrassen leggen lichtbruine eieren, maar er zijn ook kippen die eieren leggen met een gepigmenteerde schaal. De eieren die een hen legt zullen altijd dezelfde kleur hebben. Het kleurenpalet gaat van diepbruin tot lichtblauw en pastelgroen, soms met spikkels die een extra dimensie toevoegen aan de schoonheid ervan.
Maar afwijkende vormen en maten zijn iets anders. Het zijn eigenaardigheden in plaats van kippenras-gerelateerde kenmerken.
Waarom zijn kippeneieren soms groter of juist kleiner dan normaal?
Een enorm ei heeft soms twee dooiers. In dit geval heeft een hen haar gebruikelijke dagelijkse productie verdubbeld en heeft ze een groot ei moeten produceren om de extra massa op te vangen. De dooiers van deze eieren zijn vaak kleiner dan normaal. Een eye-catcher in de koekenpan is het zeker!
Jonge hennen leggen vaak kleine eieren. Het zal niet lang duren voor ze eieren van een standaard formaat gaan leggen. De meeste krielrassen blijven natuurlijk altijd kleine eieren leggen.
Waarom zijn kippeneieren soms misvormd?
Een ei kan om verschillende redenen een afwijkende vorm hebben. Jonge kippen leggen vaak een of twee afwijkende eieren, voordat ze hun normale vorm aannemen. Ook stress in het kippenhok kan leiden tot misvormde eieren. Dit komt meestal doordat een hen haar ei wil leggen, maar de ruimte in de nestkast wordt ingenomen door een andere hen.
Misvormde eieren kunnen langwerpig zijn of een een dun, puntig uiteinde hebben. Soms zien ze er wat grof uit, of hebben ze verdikte banen die over het midden van het ei lopen. Steeds geldt dat het ei in de schaal in orde is en volledig veilig is om te eten.
Een bolvormig ei is meestal een teken van een licht calciumtekort. Voor de vorming van een rond ei is minder calcium nodig dan voor een ovaal ei.
Duiden vreemd gevormde eieren op een ziekte?
Infectieuze bronchitis kan leiden tot misvormde eieren. Een besmette hen legt een paar dagen geen eieren of legt slechts zo nu en dan een ei. De eieren die ze legt, hebben een dunne, gerimpelde of ruwe schaal en het eiwit zal waterig zijn. Ook hebben aangetaste eieren vaak een lichtere schaal dan anders. Deze aandoening is zeldzaam en het is mogelijk kippen tegen deze ziekte in te enten.
Laryngotracheitis is een andere ziekte die kan leiden tot afwijkende eivormen. Ook deze ziekte kan door vaccinatie worden voorkomen. Daarnaast kan elke ziekte voor stress zorgen, waardoor in theorie elke ziekte kan resulteren in misvormde eieren.
Waarom leggen kippen gespikkelde eieren?
Sommige kippenrassen leggen altijd gespikkelde eieren. Als een kip die normaal gesproken eieren zonder spikkels legt, plotseling gespikkelde eieren produceert, kan dit verschillende oorzaken hebben. De hen kan om een of andere reden gestrest zijn geweest terwijl het ei zich vormende. Of misschien is er iets veranderd in het pigmentproducerende deel van haar legsysteem.
Spikkels zijn vaak het gevolg van overmatige calciumproductie. Als dit zich voordoet is dit meestal aan het begin van de winter. Sommige eieren hebben een gemarmerd patroon in plaats van spikkels.
De spikkels zijn meestal glad, maar kunnen ook verhoogde vlekken zijn van overtollig calcium. Soms doet dit zich voor in de vorm van strengetjes, terwijl de rest van het ei er standaard uitziet. Dit kan ook verband houden met uitdroging. Zorg ervoor dat uw kippen altijd voldoende water hebben en dat een schuwere kip er door de andere kippen niet van wordt weerhouden om te drinken.
Waarom hebben kippeneieren soms een witte ring?
Van opzij gezien heeft een eierschaal met deze merkwaardige eigenaardigheid een dikke, witte ring. De witte ring wordt meestal veroorzaakt door een onderbreking in de vorming van de eierschaal. Dit is vaak het gevolg van stress of wanneer een tweede ei het interne productielijn binnenkomt.
Het tweede ei dat in dit proces wordt geproduceerd, heeft meestal een afgeplatte kant. In het beginstadium van de schaalvorming is dit ei tegen het eerste ei gebotst en ‘geplet’.
Waarom zijn kippeneieren soms gerimpeld?
Een rimpelige eierschaal kan een teken zijn van stress of ziekte, maar is meestal het gevolg van een erfelijke aandoening. Soms zullen ook oudere kippen rimpelige eieren gaan leggen. De groeven misvormen het ei en dit ziet er misschien wel het vreemdst uit van alle ei-rariteiten.
De rimpels zien er soms uit als scheuren in de schaal. Dit zijn inderdaad scheuren die zijn ontstaan tijdens de vorming van het calcium, maar die door de kip zijn gerepareerd door ze met calcium te bedekken. Vaak is de onderliggende oorzaak stress of ziekte. Toch kan het ook gewoon het gevolg is van een tweede ei dat tegen het eerste is ‘gebotst’.
Waarom hebben kippeneieren soms een zachte schaal?
Een zachte schaal is een teken van calciumtekort of een tekort aan vitamine D. Een laag calciumgehalte kan worden voorkomen door kippen kwalitatief voer te geven en niet teveel keukenrestjes te voeren (waardoor ze geen zin meer hebben in hun legpellets). Een vitamine D-tekort kan worden voorkomen door zonlicht, wat niet altijd makkelijk is tijdens de bewolktere maanden van het jaar.
Andere mogelijke oorzaken zijn stress door hitte, te veel zout of te veel spinazie. Als u uw kippen keukenrestjes voert, geef ze dan geen gezouten etenswaren.
De extreme versie van een ei met zachte schaal, is een ei zonder schaal. Als een kip een ei zonder schaal legt, moet dit meteen worden opgeruimd, omdat het in het warme kippenhok snel zal gaan rotten.
Vreemde eieren zijn meestal een uitzondering, en niet iets om u zorgen over te maken. Legt een hen twee dagen na elkaar een afwijkend ei, probeer dan na te gaan wat de reden kan zijn. Dieet en stress zijn vaak de boosdoeners.
Wat betreft het gebruik van deze eieren in de keuken; geen zorgen. Met uitzondering van eieren met een zachte schaal en eieren zonder schaal, zijn al deze eigenaardige eieren veilig om te eten.
Kippen zijn fascinerende dieren, en dat geldt ook voor hun ogen in het bijzonder. Dit zijn een aantal opmerkelijke feiten over kippenogen, die u misschien nog niet wist.
Kippen kunnen meer kleuren zien dan mensen
Kippen zijn tetrachromatisch. Ze kunnen de kleuren zien die mensen kunnen zien (rood, geel en blauw). Wij hebben echter drie soorten kegeltjes in ons netvlies, en kippen vier. Hierdoor kunnen ze ook ultraviolet licht zien. Dit zorgt ervoor dat kippen een veel breder scala aan kleuren en tinten kunnen zien dan mensen.
Kippen hebben een derde ooglid
Geloof het of niet, maar kippen hebben eigenlijk een derde ooglid, op elk oog. Het derde ooglid, ook knipvlies genoemd, trekt horizontaal over het oog, wat helpt bij het reinigen, vochtig houden en verder beschermen van het oog tegen vuil. Het knipvlies is transparant, zodat kippen nog steeds kunnen zien, zelfs als het derde ooglid gesloten is.
Kippen kunnen hun ogen afzonderlijk van elkaar gebruiken
Kippen kunnen hun ogen onafhankelijk van elkaar gebruiken en hebben een gezichtsveld van 300 graden (voor mensen is dit 180). Doordat ze hun ogen afzonderlijk van elkaar kunnen gebruiken kunnen kippen zich tegelijkertijd op verschillende dingen kunnen focussen. Dit staat ook bekend als monoculair zicht, dat opmerkelijk genoeg al ontstaat voordat een kuiken uit het ei komt. Als het kuiken nog in de schaal zit draait het naar rechts om licht op te vangen, waarbij de linkerkant van de schaal wordt bedekt door het lichaam van het kuiken. Wanneer een kuiken uit het ei komt, ontwikkelt het bijziendheid in het rechteroog, om het kuiken in staat te stellen goed naar voedsel te kunnen zoeken. Het linker oog is juist verziend, zodat een kip goed kan kijken of er geen roofdieren op de loer liggen. Dit is te zien wanneer er bijvoorbeeld een roofvogel overvliegt en een kip zijn/haar kop kantelt om het goed te kunnen zien.
Kippen kunnen slecht zien in het donker
In het donker zien is zeker niet hun sterkste eigenschap. Omdat kippen afstammen van dinosauriërs en aanvankelijk geen prooidieren waren, hoefden ze zich niet in het donker te verstoppen. Dit is echter ook de reden waarom kippen tegenwoordig ’s nachts bescherming nodig hebben. Net als mensen zijn kippen overdag wakker en slapen ze ’s nachts waardoor ze zeer vatbaar zijn voor roofdieren.
Kuikens hebben meteen een uitstekend zicht
Als kuikens uit het ei komen hebben ze een opmerkelijk goed gezichtsvermogen, zelfs een stuk beter dan mensen. Vanaf het moment dat ze uitkomen, kunnen kuikens kleine voorwerpen zoals voedselkorrels detecteren en hebben ze zelfs ruimtelijk inzicht. Een mensenbaby heeft dit vermogen niet vanaf de geboorte maar ontwikkelt dit pas na een paar maanden.
De Omlet Chicken Swing is het perfecte speeltje voor kippen
Kippen bewegen hun oogbollen nauwelijks
De beweging die kippen met hun ogen kunnen maken is beperkt waardoor ze zich niet op een object kunnen focussen terwijl de rest van hun lichaam beweegt. Wanneer kippen rondlopen deint hun kop daarom op en neer, terwijl ze vooruit kijken. Dit is niet omdat ze hun ogen niet kunnen bewegen, maar omdat hun ogen niet snel genoeg kunnen bewegen om het beeld voor zich te kunnen verwerken. In plaats daarvan zullen kippen de neiging hebben om hun kop te draaien als ze iets beter willen zien.
Kippen hebben een dubbele kegelvormige netvliesstructuur
Het netvlies van een oog bestaat uit staafjes en kegeltjes, waarbij de staafjes dienen om lichtgevoelige bewegingen te detecteren en kegeltjes om kleur te zien. Zoals gezegd hebben kippen meer soorten kegeltjes dan mensen, waardoor ze in staat zijn om een vierde dimensie van kleur waar te nemen, die wij mensen niet kunnen zien. Een dubbele kegelvormige netvliesstructuur zorgt ervoor dat de ogen van een kip gevoeliger zijn voor beweging. Dit is voordelig voor kippen omdat het ze een beter vermogen geeft om beweging te detecteren, wat van pas komt als je op je hoede moet zijn voor bedreigingen.
De ogen van kippen wegen 10% van het gewicht van hun kop
Dat is relatief veel. Ter vergelijking: onze ogen maken maar 1% van het gewicht van ons hoofd uit. Hoewel het er misschien grappig uitziet, is er wel degelijk een goede reden voor. Het hebben van zulke grote ogen helpt kippen beelden groter en duidelijker te zien.
Kippen nemen licht waar via hun pijnappelklier
Kippen vangen licht op via hun ogen, schedels en huid, waardoor de pijnappelklier in de hersenen wordt geactiveerd. De pijnappelklier, ook wel ‘het derde oog’ genoemd, is nog een reden waarom het zicht van kippen zo interessant is. De pijnappelklier helpt kippen om daglicht te voelen, of het gebrek daaraan, zelfs als ze het niet met hun ogen kunnen zien. Hierdoor kan zelfs een blinde kip verlichting of seizoensveranderingen kan detecteren!
Kippen kunnen tot wel honderd verschillende gezichten herkennen
Ze zeggen dat olifanten nooit iets vergeten, maar dit geldt blijkbaar ook voor kippen! Kippen kunnen tot wel honderd gezichten herkennen, van kippen, mensen en andere diersoorten. Ook kunnen ze goed onthouden of de ontmoeting positieve of negatieve is geweest.
Na deze interessante feiten te hebben gelezen, weet u vast veel meer over de opmerkelijke ogen van kippen. Misschien vraagt u zich wel meer dan voorheen af hoe een kip de wereld om zich heen nu echt ervaart.
De rui is het natuurlijke proces waarbij kippen hun oude veren afwerpen en een nieuwe set laten groeien. Het gebeurt bij elke kip, op elke leeftijd, en hoewel je kippen er daardoor misschien wat rommelig uitzien, is het een volkomen normaal en gezond onderdeel van hun jaarlijkse cyclus. Tijdens de rui zul je waarschijnlijk een daling in de eierproductie zien, omdat je kippen hun energie richten op het laten groeien van nieuwe veren, maar met de juiste ondersteuning komen ze er beter dan ooit doorheen.
Rui heeft een echt doel dat verder gaat dan alleen het uiterlijk. Het geeft je kippen de kans om huidbeschadigingen te herstellen, hun isolerende verenkleed voor de winter te vernieuwen en hun voortplantingssystemen een welverdiende rust te gunnen. Zie het als een seizoensgebonden reset.
Belangrijk punt: Een ruiende kip is niet per se ziek. Ze doet precies waarvoor haar lichaam is ontworpen.
Wat is rui bij kippen en wanneer vindt het plaats?
Rui is het afwerpen van oude, versleten veren om plaats te maken voor nieuwe groei. Veren bestaan bijna volledig uit eiwitten, dus het produceren van een volledig nieuw set vereist een aanzienlijke hoeveelheid energie en voedingsstoffen. Daarom zul je in deze periode veranderingen zien in gedrag, eetlust en eierproductie.
Kippen ruien niet slechts één keer. Ze maken gedurende hun leven meerdere rui-periodes door, die al beginnen wanneer ze nog maar een paar weken oud zijn.
De vier fasen van de rui bij kuikens
Voordat je kippen volwassen zijn, maken ze vier verschillende rui-fasen door, waarbij ze hun donzige babyvacht afwerpen en hun volledige volwassen verenkleed krijgen.
Eerste ruiperiode: 1-6 weken
Tweede ruiperiode: 7-9 weken
Derde rui: 12-13 weken
Vierde (en laatste kuiken)-ruiperiode: 20-22 weken
Tegen de tijd dat de vierde kuikenrui voltooid is, beginnen de staartveren volledig door te groeien, waardoor jonge hanen in de groep gemakkelijker te herkennen zijn. Als je je afvraagt welk van je kuikens een haantje is, wordt dit vaak op dit moment duidelijk.
Jaarlijkse rui bij volwassen kippen
Zodra je kippen volwassen zijn, raken ze gewend aan een jaarlijkse ruicyclus. De meeste kippen ondergaan hun eerste belangrijke volwassen rui rond de leeftijd van 16-18 maanden. Daarna vindt de rui doorgaans één keer per jaar plaats, meestal in de nazomer of vroege herfst, wanneer de dagen korter worden en er minder daglicht is. Het exacte tijdstip kan variëren, afhankelijk van de individuele kip, het ras en het lokale klimaat.
Af en toe zal een kip buiten deze seizoensperiode ruien. Dit wordt meestal veroorzaakt door stress, zoals een plotselinge verandering in het dieet, een ziekte, een verstoring van de groep of een langdurige periode van extreem weer. Deze ruiperiodes buiten de normale cyclus worden soms ‘stressrui’ genoemd en zijn doorgaans minder voorspelbaar wat betreft de duur.
Tekenen dat je kip aan het ruien is en wat normaal is
De eerste keer dat je ziet dat een kip een intensieve rui doormaakt, kan dat verontrustend zijn. Plekken met kale huid, een verward uiterlijk en een merkbaar stillere kip horen er allemaal bij. Als je weet wat je kunt verwachten, is het veel makkelijker om kalm te blijven en op de juiste manier te reageren.
Veelvoorkomende tekenen van rui
Verlies van veren – plekken waar veren ontbreken, soms groot, vaak beginnend rond het hoofd en de nek
Doffe of gerafelde veren voordat ze uitvallen, waardoor je kip er in de dagen voorafgaand aan de ruiperiode wat verfomfaaid uitziet
Verminderde of stilstaande eierproductie omdat energie wordt onttrokken aan het leggen van eieren ten gunste van de hergroei van veren
Verhoogde eetlust aangezien het groeien van nieuwe veren een aanzienlijke eiwitinname vereist
Gedragsveranderingen, waaronder stiller zijn, prikkelbaarder zijn of minder interesse tonen in aanraking
Doffe kammen en lellen, die er bleker of minder levendig kunnen uitzien dan normaal
Hoe de rui verloopt
Het rui-proces verloopt over het hele lichaam volgens een vrij consistent patroon. Het begint bij de kop, verplaatst zich vervolgens naar de borst en de poten, en bereikt uiteindelijk de staart. Tegen de tijd dat de staartveren uitvallen, zijn de kopveren vaak alweer aan het teruggroeien. Door dit opeenvolgende patroon kan jouw kip er op elk moment uitzien als een lappendeken van kale huid en donzige nieuwe veren.
Hoe zit het met penveren? Naarmate er nieuwe veren tevoorschijn komen, zul je kleine, wasachtig ogende schachten opmerken die penveren (of bloedveren) worden genoemd en die door de huid heen komen. Deze zijn gevoelig omdat ze een bloedtoevoer bevatten die de groeiende veer voedt. Daarom is het zo belangrijk om tijdens de rui voorzichtig met je kippen om te gaan.
Wanneer moet je je zorgen maken
Plekkerig verenverlies tijdens de rui is normaal, maar onverklaarbaar verenverlies op andere momenten van het jaar verdient nadere aandacht. Als je geen seizoensgebonden rui verwacht, kan verenverlies wijzen op mijten of luizen, pesten binnen de groep of een onderliggende ziekte. Geef je kippen een snelle gezondheidscontrole en neem contact op met een dierenarts als je vermoedt dat er iets anders aan de hand is dan een natuurlijke ruiperiode.
Let op deze signalen die erop kunnen wijzen dat er iets mis is:
Verlies van veren zonder dat er na enkele weken nieuwe groei zichtbaar is
Bloedende of met korstjes bedakte kale plekken
Overmatige lusteloosheid of tekenen van pijn
Verlies van veren geconcentreerd op één plek, met name de rug, wat kan duiden op verenpikken door andere kippen
Hoelang duurt de rui van een kip?
Een typische rui duurt ongeveer 8-12 weken, hoewel het bij sommige kippen tot wel 16 weken kan duren voordat het proces is voltooid. De variatie hangt af van de individuele kip, haar ras, haar algehele gezondheid en het type rui dat ze doormaakt.
Harde rui versus zachte rui
Niet alle ruiperiodes zien er hetzelfde uit. Kippen vallen meestal onder een van de volgende twee patronen:
Harde rui: Dramatisch, snel verlies van veren over grote delen van het lichaam. Over het algemeen van kortere duur, waarbij de veren snel teruggroeien.
Zachte rui: Geleidelijk verlies van veren dat visueel minder opvalt. Duurt over het algemeen langer en kan maanden aanslepen.
Een harde rui kan er schokkend uitzien. Een kip die de ene week nog volledig bevederd was, kan er de volgende week bijna kaal uitzien. Hoewel dit dramatisch lijkt, is het eigenlijk een teken dat het proces efficiënt verloopt. Zachte rui daarentegen is op het eerste gezicht misschien nauwelijks merkbaar, maar kan aanzienlijk langer duren voordat deze voltooid is.
Maakt het weer een verschil?
Ja. Koelere temperaturen in de herfst helpen de hergroei van veren juist te versnellen, wat een van de redenen is waarom de jaarlijkse rui meestal plaatsvindt aan het einde van de zomer. Het lichaam geeft prioriteit aan het kweken van een dikke, isolerende vacht voordat de winter intreedt. Als je kippen in de warmere maanden ruien, kan het proces iets langer duren.
Een opmerking over de eierproductie: Verwacht geen vast tijdschema voor wanneer het leggen weer begint. De meeste kippen stoppen volledig met leggen tijdens de rui, en de eierproductie komt doorgaans 4-8 weken nadat de nieuwe veren zijn aangegroeid weer op gang. Sommige kippen beginnen weer te leggen voordat de rui volledig is voltooid, terwijl andere wachten tot ze weer volledig bevederd zijn. Beide zijn normaal. Als je nieuwsgierig bent naar wat de legactiviteit in bredere zin beïnvloedt, dan biedt onze gids met veelgestelde vragen over eieren een volledig overzicht.
Hoe je je kippen kunt helpen tijdens het ruien
Ruien is geen ziekte, dus er is geen behandeling nodig. Maar er is veel wat je kunt doen om het proces aangenamer te maken en het lichaam van je kippen te ondersteunen terwijl ze hard werken aan het teruggroeien van hun veren.
Verhoog hun eiwitinname
Veren bestaan voor ongeveer 80-85% uit eiwitten, dus het is logisch dat het laten groeien van een nieuwe set een enorme aanslag vormt op de voedingsreserves van je kippen. Schakel tijdens de rui over op voer met een hoger eiwitgehalte, idealiter voer met minstens 18% eiwit. Dit is veruit het belangrijkste wat je kunt doen.
Voor meer advies over wat je je kippen moet voeren en hoe je hun dieet in balans kunt houden, bekijk onze gids voor kippenvoer.
Beperk het oppakken tot een minimum
Penveren zijn gevoelig. Omdat ze tijdens de groeifase van de veer een actieve bloedtoevoer hebben, kan elke druk erop ongemakkelijk of zelfs pijnlijk zijn voor je kip. Weersta tijdens de rui de neiging om je kippen vaker dan nodig op te pakken en te knuffelen, zelfs als ze blijkbaar geruststelling nodig hebben.
Vermijd ook het aantrekken van jasjes of zadeltjes bij kippen die in de ruiperiode zitten. Hoewel kippenzadeltjes nuttig zijn om de ruggen van kippen te beschermen die te veel worden gedekt, kan het gebruik ervan tijdens de rui de blote huid irriteren en de hergroei van veren verstoren.
Ondersteun hun immuunsysteem
Rui is fysiek zwaar, en bij een gestreste of verzwakte kip kan het langer duren voordat het proces is voltooid. Een paar eenvoudige toevoegingen kunnen hun immuunsysteem een boost geven:
Voeg een kleine hoeveelheid appelazijn toe aan hun drinkwater (ongeveer één eetlepel per vier liter)
Geef verse kruiden zoals oregano, dat natuurlijke antibacteriële eigenschappen heeft
Zorg ervoor dat ze te allen tijde toegang hebben tot schoon, vers water, aangezien hydratatie de ontwikkeling van de veren bevordert
Houd hun omgeving schoon en comfortabel
Tijdens de rui zullen je kippen voortdurend veren verliezen, zowel in het kippenhok als in de ren. Door de uitgevallen veren regelmatig op te ruimen, houd je alles netjes en geef je je kippen een schone ondergrond om in te stofbaden, wat het ruiproces juist bevordert. Stofbaden is de manier waarop kippen op natuurlijke wijze voor hun huid en veren zorgen, dus zorg ervoor dat ze altijd toegang hebben tot een geschikte plek.
Een gemakkelijk schoon te maken kippenhok maakt echt een verschil tijdens het ruiseizoen. Het Omlet Eglu Cube en Eglu Pro kippenhok zijn ontworpen met het oog op hygiëne, waardoor het dagelijks verwijderen van uitgevallen veren en vuil veel sneller gaat dan het schoonmaken van een traditioneel houten kippenhok.
Zorg ervoor dat voederbakken en drinkbakken goed gevuld zijn. Kippen kunnen tijdens de ruiperiode meer eetlust hebben, dus zorg ervoor dat ze alles opeten met een verspillingsvrije feeder waardoor er geen voer op de bodem van de ren wordt gemorst en verspild. Gebruik een voerbak met een kijkvenster, zodat je kunt zien wanneer het voer bijna op is, of kies voor een Smart Feeder die een melding stuurt wanneer het tijd is om bij te vullen.
Controleer je kippen dagelijks. De meeste kippen komen zonder problemen door de rui heen, maar door goed op te letten kun je eventuele problemen in een vroeg stadium opmerken.
Wat je kunt verwachten als de rui voorbij is
Zodra de rui voltooid is, zal het je waarschijnlijk opvallen hoe anders je kippen eruitzien. De nieuwe veren zijn helderder, voller en levendiger dan de doffe, versleten veren die ze hebben vervangen. Je kippen zien er weer uit als zichzelf, en zelfs nog beter.
De eierproductie zal geleidelijk weer op gang komen naarmate de rui ten einde loopt. Kippen die vóór de rui veel eieren legden, zullen doorgaans weer in een vergelijkbaar tempo gaan leggen, hoewel het goed is om op te merken dat oudere kippen mogelijk niet meer hun vroegere piekniveau bereiken. Dit is een natuurlijk onderdeel van het ouder worden en geen reden tot bezorgdheid.
Als je een groep kippen hebt in plaats van één enkele kip, zul je merken dat je kippen de neiging hebben om volgens een vergelijkbaar schema te ruien. Dit betekent dat je te maken kunt krijgen met een periode waarin de hele groep tegelijkertijd weinig tot geen eieren legt. Het is de moeite waard om vooruit te plannen: bewaar overtollige eieren in de weken voorafgaand aan het ruiseizoen, zodat je niet zonder komt te zitten. Ongewassen eieren blijven enkele weken goed in de koelkast.
Waarom voeding tijdens de rui nog belangrijker is
“De rui is een behoorlijk zwaar proces voor een kip”, zegt Scratch & Peck Feeds, experts in hoogwaardig, biologisch kippenvoer. “Veren bestaan voornamelijk uit eiwitten, dus wanneer een kip een aanzienlijk deel van haar verenkleed vervangt, steekt haar lichaam veel energie in de groei van die nieuwe veren. Daarom zien wij de rui als een periode waarin we ons echt moeten richten op goede, complete voeding, in plaats van simpelweg veel lekkernijen of supplementen toe te voegen.”
We zijn een samenwerking aangegaan met Scratch & Peck Feeds om je het beste voedingsadvies voor de ruiperiode te geven. Lees verder voor alles wat je moet weten over voeding tijdens de rui.
Wat moeten kippen eten tijdens de rui?
“De basis moet nog steeds bestaan uit compleet, uitgebalanceerd voer dat is samengesteld voor hun levensfase. Tijdens de rui geven we vooral de voorkeur aan voer met iets meer eiwitten om de hergroei van de veren te ondersteunen.”
“Het kan verleidelijk zijn om allerlei eiwitrijke traktaties in het kippenhok te gooien wanneer je kippen er wat verfomfaaid beginnen uit te zien, maar traktaties mogen het complete voer niet vervangen. Je wilt nog steeds dat de kippen de juiste balans krijgen van eiwitten, aminozuren, vitamines en mineralen, niet alleen maar eiwitten.”
Hebben kippen meer eiwitten nodig tijdens de rui?
“Een beetje extra eiwit kan heel nuttig zijn. Veren bestaan voor ongeveer 85–90% uit eiwit, dus voor het aanmaken van een geheel nieuwe set is een aanzienlijke hoeveelheid daarvan nodig.”
Voor groepen die normaal gesproken 16% legvoer eten, kan de rui een goed moment zijn om tijdelijk over te stappen op 18% legvoer. Je kunt ook eiwitrijke lekkernijen zoals larven toevoegen, vooral als sommige kippen in de rui zitten terwijl andere dat niet zijn.
Het doel is niet per se ‘zoveel mogelijk eiwit’. Het gaat erom de kippen een complete voedingsstoffenmix te geven met voldoende hoogwaardig eiwit en essentiële aminozuren om hun lichaam te ondersteunen bij wat het aan het doen is.”
Praktische verzorgingstips voor de ruiperiode
Hier zijn de beste tips van Scratch & Peck voor de ruiperiode:
Raak niet in paniek als de eierproductie daalt. Het is normaal dat het leggen van eieren vertraagt of stopt terwijl een kip haar energie steekt in het laten groeien van veren.
Ga voorzichtig om met je kippen. Die nieuwe veertjes kunnen verrassend gevoelig zijn, dus kippen in de ruiperiode stellen het misschien niet zo op prijs om opgepakt of aangeraakt te worden als normaal.
Houd traktaties in het juiste perspectief. De rui is een uitstekend moment voor eiwitrijke traktaties, maar je wilt niet dat de vogels vol raken van traktaties ten koste van hun volledige voer.
Zorg dat er altijd vers water beschikbaar is. Goede hydratatie is het hele jaar door belangrijk, ook wanneer vogels de stress van het ruien doormaken.
Onthoud dat elke vogel op een andere manier ruit. Sommige lijken van de ene op de andere dag de helft van hun veren te verliezen, terwijl anderen zo geleidelijk ruien dat je het nauwelijks opmerkt. Ze ruien ook niet per se allemaal tegelijk, dus let goed op de individuele vogels in je groep.
Geef ze de tijd. Een ruiende kip kan er een tijdje nogal verfomfaaid uitzien, maar het vervangen van veren is een normaal en belangrijk onderdeel van de jaarlijkse cyclus.
Wanneer moet je je zorgen maken: tekenen dat het misschien geen normale rui is
Rui verklaart veel dingen die anders misschien alarmerend zouden lijken, maar het mag niet worden gebruikt als een allesomvattende verklaring voor elke verandering bij je kippen. Er zijn specifieke tekenen die nader onderzoek rechtvaardigen, ongeacht of je kippen midden in een rui zitten.
Rui verklaart niet:
Verslapte, zwakke kippen, of een kip die duidelijk onwel is en niet alleen stiller is dan normaal
Gewichtsverlies of een aanzienlijke verslechtering van de lichaamsconditie
Afscheiding uit de ogen, neusgaten of cloaca
Ernstig of aanhoudend ongemak dat niet afneemt naarmate de rui vordert
Tekenen die kunnen wijzen op iets anders dan de rui:
Lokaal verlies van veren op één plek, met name op de rug of nek, wat kan duiden op het pikken van veren door soortgenoten.
Huidirritatie, roodheid of zichtbare parasieten rond de basis van de veren, wat kan duiden op mijten of luizen
Verlies van veren zonder dat er na enkele weken nieuwe groei zichtbaar is
Een kip die niet eet, erg zwak lijkt of symptomen vertoont die buiten het normale ruipatroon vallen
Als je niet zeker weet of wat je ziet een rui is of iets ernstigers, geef je kippen dan een gezondheidscontrole en neem contact op met een dierenarts als er iets niet in de haak lijkt. Het is altijd beter om het te controleren.
Belangrijkste punten
Rui is de natuurlijke cyclus waarbij oude veren worden afgeworpen en nieuwe worden aangemaakt. Kuikens maken vier ruiperiodes door voordat ze volwassen zijn, en kippen ondergaan doorgaans hun eerste grote volwassen rui rond de leeftijd van 16-18 maanden, meestal in de nazomer of herfst.
Reken op verenverlies dat begint bij de kop en zich over het lichaam verspreidt, verminderde leg, toegenomen eetlust en mogelijke gedragsveranderingen zoals prikkelbaarheid of teruggetrokkenheid.
De meeste rui-periodes duren 8-12 weken, hoewel een ‘harde’ rui sneller voorbij is, terwijl een ‘langzame’ rui wel tot 16 weken kan duren.
Voeding is het belangrijkste wat je kunt doen om een ruiende kip te ondersteunen. Schakel over op voer met 18% eiwit en geef eiwitrijke supplementen zoals larven om de hergroei van veren te bevorderen.
Ga voorzichtig om met rui-kippen. De pennen zijn gevoelig en je kippen vinden het misschien minder prettig om opgepakt te worden dan normaal.
Rui is niet automatisch de verklaring voor lusteloosheid, gewichtsverlies, afscheiding of ernstig aanhoudend leed. Als er iets niet in de haak lijkt, laat je kippen dan een gezondheidscontrole ondergaan en neem contact op met een dierenarts.
Comfort is belangrijk tijdens de rui. Schone, gemakkelijk te onderhouden kippenhokken en veilige rennen helpen extra stress te verminderen terwijl je kippen kwetsbaarder zijn.
Je kippen ondersteunen met de juiste opstelling
Comfort is belangrijk tijdens de rui. Door de hergroei van veren kunnen kippen gevoeliger zijn voor tocht, aanraking en stress, dus een schone, goed onderhouden opstelling maakt een groot verschil voor hoe soepel het proces verloopt.
Een kippenhok dat gemakkelijk schoon te maken is, zorgt ervoor dat je afgevallen veren regelmatig kunt opruimen zonder dat het een hele klus wordt. De Omlet Eglu Cube en Eglu Pro zijn ontworpen met het oog op hygiëne, waardoor het dagelijks verwijderen van veren en afval slechts enkele minuten in beslag neemt in plaats van een hele klus.
Een veilige, goed afgeschermde ren vermindert ook de stress bij ruiende kippen. De Omlet inloopren voor kippen biedt je kippen de ruimte om vrij rond te lopen en stofbaden te nemen, wat het ruiproces ondersteunt, terwijl het stevige stalen gaas roofdieren buiten houdt. Als je je kippen meer bewegingsvrijheid wilt geven en ze tegelijkertijd veilig wilt houden, kan een Omlet kippentractor of kippenren een praktische optie zijn tijdens het ruiseizoen.
Zorg ervoor dat voerbakken en drinkbakken tijdens de rui altijd gevuld en toegankelijk zijn. Je kippen zullen meer eten dan normaal, en constante toegang tot schoon water is essentieel voor de ontwikkeling van de veren.
De Eglu Cube is een kippenhok dat uw kippen het hele jaar tevreden houdt
’s Werelds zwaarste kip
Het zwaarste kippenras, de white sully, is afkomstig uit Californië. Het is een kruising tussen de rhode island red en andere zware kippenrassen. De zwaarste kip ooit gewogen was een haan met de veelzeggende naam Weirdo, van ruim 10 kg. Het verhaal gaat dat deze haan zo agressief was dat hij twee katten doodde en een hond ernstig verwondde die zijn territorium had betreden.
’s Werelds oudste kip
Momenteel staat dit wereldrecord op naam van Muffy, een red quill muffed american game hen, die op 22-jarige leeftijd stierf in Maryland, VS. Een van de bekendere oude kippen was een red pyle-kip genaamd Matilda uit Alabama, VS. Ze was de eerste hen die de titel “’s werelds oudst levende kip” ontving. Matilda werd 16 jaar. Dierenartsen vermoedden dat ze zo lang leefde omdat ze bij haar eigenaren in huis woonde en gedurende haar lange leven geen enkel ei legde.
’s Werelds zwaarste ei
Het zwaarste ei ooit gewogen werd in 1956 gelegd door een witte leghorn uit New Jersey, VS. Het ei woog 454 gram, en had een dubbele dooier en schaal.
’s Werelds grootste ei
Maar het zwaarste ei is niet het grootste ei. Tony Barbouti uit Eastwood, Sussex, vond ooit een ei in zijn kippenhok met een omtrek van 23 cm. Toch woog het ei ‘maar’ 161 gram. Volgens de eigenaar was de hen zichtbaar geschrokken na het leggen van het ei, maar herstelde ze zich volledig.
’s Werelds langste vlucht
Kippen staan niet bekend om hun vliegkunsten. Eigenlijk kunnen kippen technisch gezien niet vliegen. Wat ze wel kunnen is hoog springen en met hun vleugels slaan om zo lang mogelijk in de lucht te blijven. De langste geregistreerde vlucht van een kip is 13 seconden. Het record voor de langst gevlogen afstand door een kip is iets minder dan 92 meter. Best indrukwekkend voor een dier dat voornamelijk veilig op de grond rondscharrelt.
’s Werelds productiefste legger
Professor Harold V. Bieller – College of Agriculture, University of Missouri – deed eind jaren zeventig onderzoek naar kippen. De kip die het meeste eieren legde was een witte leghorn. In 1979 legde ze maar liefst 371 eieren in 364 dagen.
’s Werelds productiefste moederhen
De Noord-Ierse boer John Dolan bezat twee kippen die het Guinness Book of Records hebben gehaald. Zijn hen Sally haalde een record door tweemaal kuikens uit te broeden in slechts 55 dagen, en broedde maar liefst 11 van de 12 eieren uit. Kippen blijven normaal gesproken minimaal drie maanden bij hun kuikens, maar Sally begon al na 21 dagen weer te leggen. Johns andere kip Marmalade haalde het Book of Records door in twee jaar tijd maar liefst 107 kuikens uit te broeden.
Voordat nieuwe vogels aan een bestaande toom worden toegevoegd, moeten ze eerst in quarantaine. Ook kippen die ziek zijn of ziektesymptomen hebben, moeten in quarantaine worden geplaatst.
De reden om nieuwe vogels gescheiden te houden van de bestaande toom, rust voor 80% op verstand en 20% op achterdocht. Als de nieuwe kippen van een gereputeerde leverancier komen of u de eieren zelf heeft uitgebroed, is de kans klein dat de dieren ziektes bij zich zullen dragen. Toch zijn de mogelijke gevaren waartegen u uw bestaande toom wilt beschermen niet altijd makkelijk vast te stellen. Kippen kunnen interne en externe parasieten hebben, en bacteriën en virussen die niet met het blote oog zichtbaar zijn.
Quarantaine verkleint het risico dat de nieuwe kippen parasieten of ziektes op uw bestaande toom overbrengen aanzienlijk. Door COVID-19 heeft het idee van quarantaine een negatieve bijklank gekregen door isolatie en andere ongemakken. Maar door nieuwe kippen apart te houden, geeft u ze gewoon een ruimte uit de buurt van uw bestaande toom. Verder zullen uw kippen hun normale leven leiden.
Wat is quarantaine en moet mijn toom in quarantaine?
Quarantaine betekent simpelweg het apart houden van één of meerdere kippen van de rest van detoom.Het doel is de kans op ziekteverspreiding tussen zieke en/of nieuwe kippenen uw bestaande toom zo laag mogelijk te maken.
Het is aanbevolen alle nieuwe vogels in quarantaine te houden.Kippen gekocht op een show of marktzullen in contact zijn geweest met veel andere vogels. Ook kippen van gerenommeerde leveranciers zijn niet immuun voor ziekten, en zelfs een kuiken dat pas uit het ei is gekomen kan ziek zijn, omdat bepaalde bacteriën de eierschalen kunnen binnendringen en zo een nog niet uit het ei gekomen kuiken kunnen infecteren.
Wanneer is het nodig een kip in quarantaine te plaatsen?
Vogelziekten en parasieten verspreiden zich snel, en tegen de tijd dat u de symptomen ziet is het vaak al te laat om te voorkomen dat de andere kippen ziek worden. Gestreste vogels zijn bijzonder vatbaar voor ziektes, en een nieuwe hen zal dit onvermijdelijk zijn. Hier kunt u verder weinig aan doen, omdat het dier hier nu eenmaal mee te maken krijgt als de wereld die ze kende ineens wordt ingeruild voor een nieuw kippenleven in uw achtertuin.
Een zieke vogel moet worden geïsoleerd van de rest van uw toom om het risico op verspreiding van de ziekte tegen te gaan. Heeft een kip parasieten – luizen, vlooien of wormen – dan zal het tegen de tijd dat u het probleem vaststelt waarschijnlijk al zijn overgedragen op de rest van uw kippen. In dit geval is een behandeling tegen parasieten aangewezen, in plaats van een vogel met overduidelijke symptomen in quarantaine te plaatsen.
Hoe lang moeten nieuwe kippen in quarantaine worden gehouden?
Nieuwe vogels moeten minimaal vier weken in quarantaine worden gehouden. Als er sprake is van ziektes, zullen deze zich in de eerste week manifesteren, volgend op de stress die gepaard gaat met de verhuizing. Controleer om de paar dagen de gezondheid van de vogels.
In de laatste week van quarantaine kiezen mensen met een grotere kippentoom er vaak voor om een oudere vogel uit de bestaande toom – misschien een kip die gestopt is met eieren leggen – bij de vogels in quarantaine te plaatsen. Als aan het einde van de week de geïntroduceerde hen in goede gezondheid verkeert, is alles in orde. Is er toch sprake van een verborgen ziekte, dan zal dit aan de oudere vogel te zien zijn. Dit is wel te vergelijken met de ‘kanarie in de mijn’-methode, en niet iedereen zal zomaar een oudere vogel in gevaar willen brengen. Toch kunt u zo met 90% zekerheid achterhalen of er geen ongeziene problemen heersen onder de vogels in quarantaine.
Nota bene: vogelgriep (aviaire influenza) heeft een incubatietijd van ongeveer 21 dagen. Een kip die besmet is geraakt op de dag dat u haar mee naar huis nam, zal dus drie weken geen symptomen hebben. Dit is een van de redenen waarom de quarantaineperiode zo lang is.
Een quarantaine-ruimte maken voor uw kippen
Dit is een eenvoudige checklist om de quarantaine zo succesvol mogelijk te laten verlopen:
1. Controleer de gezondheid van nieuwe kippen, kijk of u luizen of vlooien ziet. Inspecteer de consistentie van hun uitwerpselen en hun algemene houding. Bezoek voor meer informatie onze gids voor het controleren van de gezondheid van kippen.
2. Zorg ervoor dat de ren en het kippenhok van alle vogelgemakken zijn voorzien, zoals een zitstok, nestkast, voer en water en een dekzeil tegen zon en regen.
3. Voorkom dat veren, nestmateriaal, voer of water van de vogels in quarantaine in de ren van uw bestaande vogels terecht kunnen komen.
4. Draag niet dezelfde schoenen en kleding wanneer u gezonde dieren aanraakt na in contact te zijn geweest met zieke vogels. Ziektes kunnen zich makkelijk verspreiden, zeker via uw handen en schoenzolen.
5. De nieuwe vogels moeten zo ver mogelijk bij de andere kippen uit de buurt worden gehouden. In het ideale geval is er minstens 10 meter afstand tussen de vogels, waarbij rekening wordt gehouden met de windrichting. Dit is praktisch gezien niet altijd mogelijk, en de dieren gewoon zo ver mogelijk uit elkaar houden is dan de enige mogelijkheid. Heeft u een gesloten gebouw om de nieuwe dieren in te houden, dan is dit perfect.
Wat te doen wanneer vogels in quarantaine ziek worden?
Als een van de nieuwe vogels ziek wordt, is het belangrijk om de ziekte te identificeren. Schakel bij twijfel deskundige hulp in om te helpen bij het stellen van de diagnose. Afhankelijk van het probleem kan het nodig zijn om de nieuwe kippen bijvoorbeeld nog een maand te isoleren en behandelen. Blijkt de ziekte vogelgriep of een andere dodelijke ziekte te zijn, dan zult u de vogels moeten laten inslapen.
Quarantaine van nieuwe kippen is een kwestie van ‘better-safe-than-sorry’, en verzekert de gezondheid van uw steeds veranderende kippentoom. Ook heeft het als voordeel dat de nieuwkomers kunnen wennen aan de omgeving en nieuwe geluiden van uw tuin, voordat ze bij uw bestaande kippentoom worden gevoegd.
Er zijn verschillende redenen waarom kippen de beste huisdieren voor kinderen zijn. Van het aanleren van verantwoordelijkheidsgevoel, tot het ontdekken waar eten vandaan komt: kippen geven kinderen waardevolle levenslessen die andere huisdieren hen niet kunnen geven. Ontdek hoe deze wonderlijke dieren kinderen van alle leeftijden een dieper begrip kunnen geven over de wereld om hen heen.
De dagelijkse verzorging leert kinderen verantwoordelijk te zijn
Kippen zijn redelijk zelfvoorzienend, maar ze hebben wel dagelijkse verzorging nodig. Deze taken zijn perfect voor de jongste gezinsleden en leren je kinderen de waarde en voldoening van een goed uitgevoerde taak. Kippen vertrouwen op hun verzorgers en dit zorgt ook voor een beter begrip van concepten als verantwoordelijkheid en integriteit.
De kippen voeren en water geven
Het voeren van kippen gebeurt snel en eenvoudig en het is een leuk klusje voor kinderen. Laat je kinderen het voer dat in de voederbak moet, afmeten en geef ze ook een handje vol granen dat ze over de grond kunnen verspreiden als traktatie voor de kippen. Drinkbakken kunnen met de tuinslang of een gieter worden gevuld en dat is een taak die beter past bij wat oudere kinderen.
Eieren rapen
Eieren rapen is een van de leukste activiteiten voor jong en oud. Zorg dat de nestkast van kippen makkelijk te bereiken is voor kinderen, en leer ze voorzichtig met de eieren om te gaan zodat ze niet breken of barsten. Laat je kinderen een eigen mandje ontwerpen, of decoreer een mandje waarin je de geraapte eieren kunt plaatsen voor een extra persoonlijke touch.
Het kippenhok schoonmaken
Een makkelijk schoon te maken kippenhok is noodzakelijk voor kippenhouders van alle leeftijden, maar een plastic kippenhok dat afgespoeld en binnen enkele minuten schoongeveegd kan worden zorgt ervoor dat ook kinderen kunnen helpen schoonmaken. Kippenhokken zoals de Eglu Pro hebben een uitneembare lade voor de uitwerpselen en een uitneembare nestkast die makkelijk schoongemaakt kunnen worden. Hierdoor kunnen de kinderen elke component van het kippenhok schoonmaken. De sprankelende resultaten zijn daarbij een directe beloning voor het harde werk.
Openen en sluiten van het kippenhok
Het is een grote verantwoordelijkheid om de kippen ‘s avonds veilig in te stoppen, en het is daarom verstandig om dit over te laten aan kinderen die wat ouder zijn. Maar het openen van het kippenhok is een perfect begin van de dag voor kleinere kinderen. Misschien wil je je kinderen ook wel kennis laten maken met innovatieve producten die taken soepeler laten verlopen. In dat geval is de Slimme Autodoor een handige gadget waarmee je altijd toegang en controle hebt via een app op je telefoon, waar je ook bent. Laat je kinderen het belang zien van een vast ritme voor kippen, hoe je dit ritme bepaalt door middel van daglicht en mogelijke roofdieren die ‘s avonds komen kijken.
Met kippen omgaan vereist tederheid en geduld
Kippen worden niet geboren met tolerantie om opgepakt of aangehaald te worden door mensen. Het vereist tederheid en geduld, wat goede dingen zijn om te oefenen. Als je begint met kuikens, zorg er dan voor dat de kinderen begrijpen dat kuikens fragiele wezens zijn en dat je ze kunt verwonden wanneer je te hard knijpt, of het kuikentje laat vallen. Regelmatige interactie zorgt ervoor dat de kuikens gewend raken aan hun jonge baasje, en kinderen krijgen vertrouwen in de manier waarop ze met kippen omgaan.
Verse eieren zijn perfect voor culinaire creaties
Kinderen kunnen allemaal leren hoe ze eieren kunnen gebruiken voor verschillende recepten en maaltijden. Jonge kinderen kunnen een ontbijt met roerei maken, en oudere kinderen cake of koekjes. En voor een chefkok in de dop zijn er gepocheerde eieren, frittata, of de uitdaging om de perfecte meringue te maken.
Waardering voor waar voedsel vandaan komt
Er zijn veel kinderen die niet de mogelijkheid hebben om te kijken waar hun eten vandaan komt. Maar dankzij de mogelijkheid om kippen te houden, kunnen zelfs stadse kinderen van dichtbij meemaken hoe de eieren van kippen geproduceerd worden. Door de kinderen dit biologische proces uit te leggen, te vertellen waar voedsel vandaan komt, en ze te laten inzien dat voeding bepalend is voor de eierproductie van kippen, voeg je nog meer waarde toe aan de toom die in je achtertuin rondloopt. Je kunt je kinderen ook laten zien hoe je verse eieren het best kunt bewaren , om voedselverspilling tegen te gaan tijdens het jaarlijkse rui-seizoen van kippen.
Ontspannend gezelschap in de achtertuin
Het is lastig om de sereniteit te omschrijven die ontstaat als je kippen rondpikken op de grond. Ook kinderen kunnen hiervan genieten, en het is een geweldig gezicht om je kind te zien spelen in het midden van kakelende kippen. De kippen bestrijden ook ongedierte, waardoor het voor kinderen leuker wordt om in het gras te spelen. Laat je kinderen verse groenten of fruit geven aan de kippen en ze zijn in een mum van tijd hun favoriete mens. Kinderen van alle leeftijden kunnen genieten van het voeren met de hand.
Hygiëne tijdens het omgaan met kippen
Leer je kinderen altijd hygiënische technieken voor het omgaan met kippen. Houd de volgende dingen in gedachten:
Was je handen altijd en leer je kinderen hun handen grondig te wassen na het aanraken van eieren, kuikens of kippen, en na het schoonmaken van het kippenhok.
Laat je kinderen de kippen of kuikens niet kussen. We snappen dat het verleidelijk is, maar dit goedbedoelde gebaar is het risico op ziekte niet waard.
Neem direct contact op met een dierenarts als een kip ziek lijkt te zijn.
Omlet, jouw kinderen, en jouw kippen
Als ouder wil je het beste voor je kinderen. En als kippenexperts ontwerpen wij wat het beste is voor kippen en hun verzorgers, ongeacht hun leeftijd. Onze kippenhokken zijn toegankelijk en gemakkelijk schoon te maken, en onzeInloopren voor kippen is voorzien van stabiele deuren voor gemakkelijke toegang. En om je te helpen bij jouw drukke schema, biedt onze Slimme Autodoor de mogelijkheid om het schema van de kippen te automatiseren, zonder te vergeten dat het belangrijk is om de kippen ‘s avonds veilig in te stoppen. Ontdek hoe leuk en makkelijk het houden van kippen kan zijn en leer je kinderen alles over deze geweldige dieren. Met Omlet is het grootbrengen van kippen een plezierige activiteit voor het hele gezin.
Kippen kunnen al vanaf jonge leeftijd zo’n beetje voor zichzelf zorgen. Toch zijn er een aantal dingen die vermeden moeten worden, om ervoor te zorgen dat uw kuikens een zo goed mogelijke start van hun leven krijgen.
In dit artikel bespreken we zes, makkelijk te vermijden, valkuilen.
1. Nog geen broedhok hebben op het moment dat u de kuikens krijgt
Voordat de kuikens komen is het belangrijk dat het broedhok in orde is. Heeft u dit niet voor ze klaarstaan, dan kunt u ze nergens houden, en dat is geen goed begin.
U kunt een speciaal voor kuikens gemaakt broedhok kopen, of u kunt er zelf een maken van een kartonnen doos of plastic bak met gaatjes in de zijkant. Ga alleen voor de DIY-oplossing als u 100% zeker weet hoe u dit kunt doen.
Het belangrijkste is dat u de kuikens in een warme en goed geventileerde ruimte houdt, vrij van tocht. Reken als vuistregel per kuiken ongeveer een oppervlakte van o,1 m² – dit is voldoende ruimte voor kuikentjes, maar onthoud dat u ze meer ruimte nodig hebben als ze ouder en groter worden – en dat zal heel snel gaan!
Een kippengaas om het broedhok mee af te dekken is aan te raden. Kuikens kunnen makkelijk ‘het nest verlaten’ als de zijkanten van het broedhok lager zijn dan 45 cm. Oudere kuikens hebben zitstokken nodig om op te slapen, en zullen het op prijs stellen als deze aanwezig zijn in het broedhok.
2. De temperatuur niet juist instellen
Te veel of te weinig warme kan dodelijk zijn voor kuikens, dus het is belangrijk dit goed te doen. De kuikens moeten tijdens de eerste week bij een temperatuur van 35 °C worden gehouden. De warmte moet dan om de vijf dagen iets worden verlaagd, totdat kamertemperatuur wordt bereikt.
Ook de warmtebron op zich is belangrijk. Een verwarming die speciaal is ontworpen voor hokken en volières is de beste keuze, of een rode warmtelamp. Gebruik geen witte warmtelampen, omdat deze kuikens ’s nachts wakker kunnen houden. Dit maakt ze prikkelbaar, waardoor ze elkaar gaan pikken. Ook standaard gloeilampen zijn ongeschikt.
Maar ook de juiste verwarming of lamp moeten op de juiste plaats en hoogte worden gehangen. Kijk hoe de kuikens zich gedragen ten opzichte van de warmtebron. Als ze allemaal direct onder de lamp of voor de verwarming gaan zitten, dan hebben ze het te koud. Verlaag de warmtebron of voeg een extra warmtebron toe, afhankelijk van de situatie.
Als de kuikens uit de buurt van de warmtebron blijven, hebben ze het waarschijnlijk te warm. In dit geval moet de verwarming of lamp verder weg worden verplaatst of moet de temperatuur wat worden verlaagd. Het gedrag van de kuikens kan veranderen naarmate ze groter worden en de ruimte ‘kleiner’ wordt, dus houd ze dagelijks in de gaten.
3. Het verkeerde nestmateriaal gebruiken
Bij kuikens gaat “elk strooisel is goed genoeg” niet op. Gebruik zaagsel of ander niet-giftig, absorberend materiaal dat wordt aanbevolen voor kuikens. Gebruik geen kranten of versnipperde tijdschriften en gebruik geen aromatische, olieachtige houtsoorten zoals ceder. Een laag van 2,5 cm zaagsel is voldoende. Als u geen nestmateriaal gebruikt kunnen de kuikens uitglijden op de gladde ondergrond, wat erg gevaarlijk kan zijn. Het nestmateriaal dient minstens eenmaal keer per week te worden vervangen om te voorkomen dat mest zich ophoopt.
4. Het verkeerde voer geven
Startvoer – zoals kuikenkruimel of -meel – is de basisvoeding van kuikens. Het startvoer zal ook dienst doen als ‘groeikorrel’, bedoeld voor kuikens tot 16 weken. Sommige soorten voer zijn alleen bedoeld voor de eerste vier weken, daarna kunt u overstappen op een ‘groei’-voer.
Kuikens zullen ook wat vers voer waarderen, zoals groenten of wormen en insecten. Deze kunnen echter niet als vervanging dienen van startersvoeding. Kuikens eten zoveel als ze nodig hebben, dus is er geen risico dat ze te veel zullen eten. Het enige dat u hoeft te doen, is ervoor zorgen dat de voerbakjes gevuld zijn.
Net als volwassen vogels hebben ook kuikens grit nodig om hun voedsel te vermalen. Maar voor kuiken moet dit de grootte van een zandkorrel hebben, in plaats van steentjes en gemalen schelpen die volwassen vogels nodig hebben.
En ook kuikens hebben voer- en drinkbakken nodig. Koop op maat gemaakte bakjes in plaats van te improviseren met borden en schaaltjes: deze worden onvermijdelijk vuil en morsen. Vervang bij jonge kuikens het water minstens twee keer per dag, omdat ze het snel vervuilen.
5. Vergeten om dagelijks de gezondheid van de kuikens te controleren
Het controleren van de gezondheid van kuikens is niet meer dan kijken naar de jonge vogels om te zien of ze levendig en alert zijn. Een kuiken dat ergens alleen zit en er lusteloos of opgeblazen uitziet terwijl de anderen actief zijn, voelt zich waarschijnlijk niet goed. Een ziek kuiken zal vaak snel achteruitgaan en sterven.
Het meest voorkomende gezondheidsprobleem bij jonge kuikens is dat hun uitwerpselen op hun lichaam blijven plakken, waardoor ze geen ontlasting kunnen hebben. Een kuiken dat dit ondervindt kan worden geholpen door het bevuilde gebied nat te maken met warm water en het schoon te vegen. Het kan zijn dat u een pincet moet gebruiken om voorzichtig vuil te verwijderen. Houd het kuiken stevig maar voorzichtig vast tijdens deze delicate en toch wel kuiken-onterende procedure. Maar het is nodig het dier te helpen omdat het anders snel kan sterven.
Nota bene: als u een dunne donkere draad aan de achterkant van een kuiken ziet, dan is dit NIET wat hierboven is beschreven. Dit is de opgedroogde navelstreng dat het kuiken aan zijn dooier in het ei verbond. Na een paar dagen valt dit er vanzelf af.
6. Kuikens te vroeg naar buiten verhuizen
Kuikens kunnen tot drie uur per dag buiten doorbrengen als ze twee weken oud zijn, zolang er iemand in de buurt is om toezicht op ze te houden. Een grote draadkooi of draagbare ren is een goede optie. Laat de vogels alleen naar buiten als het minimaal 18 °C, droog en niet te winderig is. Zorg ervoor dat ze voedsel, water en schaduw hebben.
Nota bene: als u de kuikens vóór de leeftijd van twee weken naar buiten laat, of langer dan drie uur, dan kunnen ze te koud krijgen of een zonnesteek oplopen (afhankelijk van het weer). Dit kan dodelijk zijn.
Wanneer de jonge dieren 12 weken zijn, zijn ze oud genoeg om naar een Eglu-hok met ren te verhuizen. De vogels zullen nog te klein zijn om over de zitrekken te lopen, dus verwijder deze totdat de kuikens groot genoeg zijn om er op te roesten en veilig overheen te lopen. Als u een Eglu Cube heeft, dan kan het nodig zijn om de kuikens in en uit het hok te tillen, omdat ze vaak nog wat moeite hebben met de ladder. Deze kan gedurende de eerste weken worden omgebouwd tot een schans, om het de jonge vogels wat makkelijker te maken.
Het slaapgedeelte van de Eglu – of een ander hok en ren – moet genoeg nestmateriaal bevatten om ervoor te zorgen dat de vogels het ’s nachts warm genoeg hebben. Vervang het nestmateriaal minstens twee keer per week.
Kuikens zullen snel leren van de andere kippen. Veel van hun gedrag is gebaseerd op instinct, dus zolang u ze de juiste omgeving biedt, zal de natuur voor de rest zorgen.
Dit artikel maakt deel uit van onze Pride of Omlet serie, waarin bijzondere huisdieren in de schijnwerpers staan omdat hun moed, talent, intelligentie of zachtaardigheid het verdient om met de wereld te worden gedeeld.
– Geschreven door Anneliese Paul
Henni Hen is een klassenassistent in hart en nieren. Een schattige knuffelkip die dol is op kinderen. Ze treedt in de voetsporen van haar vrolijke mensen, Hamish en Verity.
Verity broedt elk jaar eieren uit in een broedmachine op een basisschool in Kent, waar ze werkt als onderwijzeres. In de lente is dit een hoogtepunt voor de kinderen, en het biedt allerlei leermomenten. De donzige kuikentjes maken Pasen nog specialer.
Het was al van jongs af aan duidelijk dat Henni onderwijsassistent zou worden. Ze is tenslotte op een school geboren. Henni hielp de kinderen met themaprojecten en werd het onderwerp van vele geschreven verhalen en wetenschapslessen.
Maar Henni’s echte talent is kinderen helpen lezen. Henni kan zelf niet lezen, maar kinderen die normaal niet aan een volwassene zouden voorlezen, gaan met Henni op een zitzak in een rustige hoek zitten waar ze het zich aangenaam maken. Henni knuffelt en luistert geduldig naar haar jonge lezer, terwijl ze bemoedigend kakelt.
Op het moment dat Henni en haar zussen te groot werden voor het kippenhok in de klas, verhuisden Verity en Hamish naar een huis met een tuin. In plaats van de kuikens een nieuw thuis te geven op boerderijen in de buurt (zoals ze anders altijd deden), besloten ze Henni en haar zussen naar hun nieuwe huis te brengen. Ze hadden het erover gehad om een hond te nemen, maar beiden werkten fulltime, dus kippen leken een goede optie.
Meestal is Henni buiten, zoals elke andere kip, waar ze rondscharrelt in de tuin of ergens zo hoog mogelijk gaat zitten. Maar Verity en Hamish hebben haar zindelijk gemaakt omdat ze het fijn vindt om in huis te komen om te knuffelen, en natuurlijk omdat ze moet werken.
Tijdens de lockdown misten de kinderen het om Henni vast te kunnen houden. Dus kwam Henni in actie en gaf ze zowel live als opgenomen lessen vanuit de studeerkamer die ze deelt met Verity. Verity las kinderverhalen voor en Henni ging op haar schouder zitten en zorgde ervoor dat de kinderen luisterden. Het hoofd van de school belde Verity regelmatig om te vragen hoe het met Henni ging.
Zorgzaam als ze is, betekende Henni ook wat voor de buurt tijdens lockdown. Samen leggen Henni en haar zussen zes eieren per dag, dus Henni en Verity besloten om ze thuis te bezorgen bij hun buren. Om 10 uur legde Henni altijd een ei en liet hierbij van zich horen, zodat alle buren wisten wanneer hun eieren klaar waren. Vervolgens sprong Henni op Verity’s schouder, om samen de eieren bij alle huizen in de buurt langs te brengen.
Bij thuiskomst sprong ze meestal op haar favoriete zitstok (bovenop de garage), waarna de kinderen uit de buurt naar het huis van Verity en Hamish kwamen om ‘die vogel op het dak!‘ te zien.
Henni en haar zussen Megg, Gertie, Margot, Ginger, Rona en Nora woonden vroeger in een houten hok in de tuin en verbleven in de winter als het koud was in de garage. Maar Verity en Hamish wilden het beste voor ze. Dus vorig jaar kregen ze een nieuw huis, een Eglu Cube van Omlet, en nu hebben ze het hele jaar door een fijne plek buiten.
Maar Henni vindt het nog altijd fijn om binnen te komen voor een knuffel. Ze is vaak te vinden op de bank tussen Verity en Hamish in, voor een filmavondje met het gezin na een lange werkweek.
Ze is een gewone bruine kip, en ze staat laag in de pikorde, maar voor de wereld om haar heen betekent ze veel. Ze is heel bijzonder voor de kinderen waaraan ze lesgeeft en de buurt waarin ze woont, en natuurlijk voor haar mensen Verity en Hamish. Ze verdient een gouden medaille voor haar buitengewone inzet.
Jouw kippen kunnen samen met andere huisdieren, maar het is wel belangrijk om je goed voor te bereiden. Sommige huisdieren, zoals honden en katten, hebben een natuurlijke prooidrift die door kippen aangewakkerd kan worden. Het is dus belangrijk dat je ze voorzichtig en langzaam aan elkaar voorstelt. Deze tips zorgen ervoor dat jouw dieren op de juiste manier kennismaken met elkaar.
Kippen en honden bij elkaar
Honden zijn het meest voorkomende huisdier ter wereld. In Nederland wonen er op dit moment zelfs 1,5 miljoen! Als jij de trotse eigenaar bent van een van deze honden, dan is het mogelijk om je gezin uit te breiden met kippen. Houd daarbij wel rekening met het temperament en de trainbaarheid van jouw viervoeter.
Maak een inschatting van jouw hond
Als hondeneigenaar moet je allereerst rekening houden met het temperament van jouw hond. Verschillende hondenrassen kunnen verschillend reageren op vogels. Dat ligt nou eenmaal in hun aard. Rassen als Labrador Retrievers en de Duitse staande korthaar kunnen heel enthousiast worden rondom vogels, omdat ze van nature een drive hebben om te jagen. Andere rassen met een grote prooidrift zijn:
Ongeacht het ras, kan het ook zijn dat jouw hond gewoon erg enthousiast of nieuwsgierig wordt rondom kleine dieren. Dit gedrag zal dan waarschijnlijk ook door kippen opgeroepen worden. Als jouw hond helemaal wild wordt wanneer er vogels op je voederstation in de achtertuin landen, of je het hele park probeert door te slepen wanneer jullie eenden tegenkomen tijdens de avondwandeling, dan kunnen ze een toom kippen – en zichzelf – behoorlijk wat stress bezorgen.
Honden zonder prooidrift, of met weinig interesse in vogels, zullen rondom kippen waarschijnlijk voor weinig problemen zorgen. Toch reageren alle honden verschillend als nieuwe dieren hun territorium binnen komen wandelen. Normaal gesproken zullen honden zich, als ze een beetje geacclimatiseerd zijn, aanpassen aan de nieuwe bewoners in hun achtertuin. Je hond zal waarschijnlijk erg geïnteresseerd zijn en bij het kippenhok blijven snuffelen. Hij wil misschien graag met de kippen omgaan en neemt speelse houdingen aan. Als je de lichaamstaal van jouw hond begrijpt, dan kun je bepalen hoe de relatie tussen de twee zal vorderen.
Kippen zijn prooidieren en daardoor erg kwetsbaar. Honden kunnen niet met de kippen spelen zoals ze doen met andere honden of huisdieren. Het is belangrijk dat je jouw pup leert dat kippen fragiele vriendjes zijn – geen speeltje, of iets waar ze op kunnen jagen.
Honden leren omgaan met kippen
De eerste ontmoeting met je kippen moet met een hondenriem gebeuren, tenzij je hond heel enthousiast wordt van het aangelijnd wandelen. Zorg ervoor dat de riem strak genoeg zit zodat je hond niet kan ontsnappen, maar niet zo strak dat het oncomfortabel wordt. Neem je hond mee naar de verblijfplaats van de kippen en laat hem snuffelen. Houd de riem strak, totdat je de reactie van je hond hebt geanalyseerd en geef de riem langzaam iets meer speling om je hond te belonen.
Laat je hond toekijken, terwijl jij met de kippen bezig bent. Zorg er daarbij wel voor dat je kippen in een veilige inloopren verblijven. Als je hond meer doet dan snuffelen of rondhangen, neem dan een stapje terug en probeer ze op een andere manier aan elkaar te laten wennen.
Het kan een aantal weken duren voordat je hond de kippen volledig accepteert. Andere manieren om hem te helpen wennen aan kippen:
Een afrastering buiten de kippenren plaatsen, zodat de hond de kippen vanaf een afstandje kan observeren.
Als je hond een eigen ren of box heeft om in te spelen, plaats deze dan naast de kippenren en verminder de afstand tussen de twee langzaam binnen een aantal dagen totdat ze direct naast elkaar staan.
Beloon je hond elke keer met zijn favoriete snoepjes wanneer hij zich rustig gedraagt rondom de kippen..
Zorg ervoor dat je de hond nooit alleen laat bij de kippen – vooral in het begin. Ook als de hond niet bij de kippen in de ren kan, is het erg stressvol voor de toom als er een enthousiaste hond naar ze staat te blaffen.
Kippen en katten bij elkaar
Katten zijn lastiger te trainen dan honden en ook een tikkeltje onvoorspelbaar. Het goede nieuws is dat de meeste katten een grote hen niet als potentiële prooi zien. De meeste katteneigenaren zijn het erover eens dat hun kat weinig tot geen interesse toont in de kippen. Sterker nog: katten en kippen hebben een soort symbiotische relatie.
Vogels en vogelvoer, trekken namelijk knaagdieren aan en dat vinden de meeste katten een stuk interessanter dan de kippen zelf. Dat is goed nieuws! Als de kat in de omgeving van de kippen gaat patrouilleren, dan wordt een knaagdierprobleem direct in de kiem gesmoord.
Sommige katten kunnen ook een grotere interesse tonen in je kippen. Dit is erg afhankelijk van het kattenras en het temperament. Kuikens lopen hierbij meer gevaar dan volgroeide kippen, maar door je toom te voorzien van een sterk kippenhok en een sterke ren, zorg je dat ze veilig gescheiden blijven van de kat.
Kippen en cavia’s bij elkaar
Het is verleidelijk om wat schattige cavia’s bij je kippen te zetten, maar dat is niet zo verstandig. Kippen zullen de cavia’s waarschijnlijk pikken en door hun korte pootjes, zijn de cavia’s niet in staat om snel weg te komen. Ook hun dieet is erg verschillend en je kippen kunnen een grotere voorkeur hebben voor het voer van de cavia’s, dan dat van henzelf. Dat betekent dat geen van de dieren de voedingsstoffen binnenkrijgt die ze zo nodig hebben. Als je cavia’s hebt en je wil ze vlakbij de kippen houden, dan is de beste oplossing een eigen caviahok en ren.
Kippen en konijnen bij elkaar
Konijnen zijn wél snel genoeg om zichzelf tegen de kippen te beschermen en als ze samen met de kippen opgroeien, kunnen ze in harmonie met elkaar leven. Toch hebben ze nog steeds hun eigen voeding nodig en schone plekken om te slapen. Ze rusten niet zoals kippen, dus ze hebben hun eigen graafplekken nodig in de ren of onder het hok.
De makkelijkste manier om dit te bereiken is door een scheidingswand voor de inlooprente plaatsen. Op deze manier kun je voor elke soort ‘kamers’ creëren, waardoor je er zeker van bent dat ze alles krijgen wat ze nodig hebben. Je kunt de scheidingswanden openen wanneer je wil, zodat de dieren samen kunnen zijn, of een derde ruimte toevoegen die dient als gemeenschappelijke ruimte.
Vergeet niet om elke soort voldoende ruimte te geven zodat ze zich veilig en comfortabel voelen.
Kippen bij andere (huis)dieren
Kippen kunnen ook goed geplaatst worden bij geiten en eenden van het vrouwelijk geslacht (de mannetjes hebben de neiging om de kippen te pesten). Het is een beetje ironisch, maar kippen passen niet zo goed bij vogels in een voliére. Ze eten alles wat op de grond van de volière is gevallen en pikken de andere vogels wanneer ze kunnen. Daarnaast trekken ze muizen en ratten aan, wat problemen geeft voor de kleinere vogels.
Als je in een landelijke omgeving woont, dan kun je kippen bij de andere boerderijdieren plaatsen. Kippen mixen goed met:
Geiten
Schapen
Koeien
Alpaca’s en Lama’s
Varkens
Vrouwelijke eenden, parelhoentjes, pauwen, ganzen of fazanten
Elke andere vogelachtige die bij kippen wordt geplaatst, moet volgzaam zijn en bij voorkeur vrouwelijk, omdat de mannetjes de hennen kunnen pesten. Kleinere vogels zoals kwartels of duiven, zullen waarschijnlijk gepikt worden door de kippen, het is dus het beste om grotere vogels als ren-maatje uit te kiezen. Kleine dieren, zoals hamsters, woestijnratten of kikkers moeten niet bij kippen geplaatst worden – zij zullen doodgepikt worden.
Omlet en jouw huisdieren
Omlet heeft alle huisdierproducten om jouw harige en gevederde familieleden gezond en gelukkig te houden. Het houden van meerdere diersoorten is leuk en met onze lijn van kippenhokken, kippenrennen, en scheidingswanden voor rennen, zorg je voor een veilige plek waar al jouw diersoorten in floreren! En doordat je weet dat de producten van Omlet jouw toom beschermen, kun je met een gerust hart gaan slapen: je hebt jouw kippen de beste huisvesting gegeven die er is.
Dit artikel maakt deel uit van onze Pride of Omlet serie, waarin bijzondere huisdieren in de schijnwerpers staan omdat hun moed, talent, intelligentie of zachtaardigheid het verdient om met de wereld te worden gedeeld.
-Geschreven door Anneliese Paul
Scharrelkippen Hennifer, Marge en Sybil waren eens gekooide legkippen. Nu werken ze samen met hun mens Jonathan in het Rosemead Project om levens van wetsovertreders weer op de rails te krijgen. Jonathan (begeleider en kippenliefhebber) is van mening dat kippen de macht hebben om op ei-gen wijze grip te krijgen op lastige sociale situaties.
Het Rosemead Project is een huis in Southend on Sea (Verenigd Koninkrijk), opgericht om mensen die hulp nodig hebben hun leven weer op de rails te krijgen, vaardigheden voor een zelfstandig bestaan aan te leren. Zes jaar geleden financierde de gemeente Southend het project zodat de tuin van het huis kon worden opgeknapt. Er kwam een folie tunnel en verhoogde perken, en er werden fruitbomen geplant.
Jonathan introduceerde kippen in de tuin. De ex-legkippen verkeerden bij aankomst in slechte staat, ondervoed, veerloze kale plekken en bleke, hangende kammen. Maar na een paar weken rondscharrelen in de tuin en op de composthopen, begonnen ze zich te herstellen.
Wanneer bewoners arriveren, vaak vanuit een dakloze situatie of uit de gevangenis, worden ze verwelkomd in hun slaapkamer, waar ze op een bijzettafel een schaal met twee eieren vinden en een briefje waarop staat ‘Welkom namens Hennifer, Marge en Sybil’.
Jonathan gebruikt eieren om bewoners te leren hoe ze eenvoudige maaltijden kunnen bereiden, zoals een omelet. In de gemeenschappelijke keuken heeft hij posters opgehangen met recepten waarop verschillende bereidingswijzen van eieren staan weergegeven. Daarnaast zijn de eieren een soort valuta geworden, waarmee ooit stroeve relaties met buren zijn verbeterd. Na een vervelend incident bezocht Jonathan Jean, een bejaarde buurvrouw die haar twijfels had bij het project. Hij nam eieren voor haar mee en ontdekte dat ze een goede manier waren om een gesprek te starten.
Alles ging goed totdat er een vos langskwam. Doris, de moederhen van de toom, rende naar de vos om de anderen te beschermen, wat ze met de dood moest bekopen. Ze is begraven in de tuin en veel van de bewoners waren aangeslagen door de gebeurtenis. Jonathan vertelde Jean toen hij haar weer eieren kwam brengen over de vos. Hij vertelde dat hij meer kippen van de British Hen Welfare Trust zou halen. Jean ging met hem mee en besloot zelf ook een paar hennen een thuis te geven. Het was een positief moment.
Hennifer, Marge en Sybil werden bevrijd van hun nare leven in een kooi. Ze maken nu twee en een half jaar deel uit van het project. Het zijn de beste gevederde begeleiders die Jonathans ooit heeft gezien. Hennifer is zelfverzekerd, Sybil nieuwsgierig en Marge is enorm relaxed. Marge is meestal te vinden onder de lavendelstruik.
Bewoners nemen meestal twee jaar deel aan het project voordat ze zelfstandig gaan wonen. Toch verloopt niet altijd alles even soepel en zo nu en dan moet een bewoner terug naar de gevangenis. Toen een bewoner dit overkwam, nam contact op met het Rosemead-project (via zijn familie) om te vragen of ze foto’s van de kippen konden opsturen. Ze worden duidelijk een belangrijke steun voor veel mensen die in Rosemead wonen.
Een andere bewoner laat weten dat hij dol is op het geluid van kakelende kippen als hij wakker wordt. Het brengt goede herinneringen bij hem boven. Iemand anders heeft de taak op zich genomen om elke ochtend om 7 uur de kippen uit hun hok te laten. Of ze nu in de tuin zitten of aan het werk zijn, de kippen geven de bewoners zelfvertrouwen. “De kippen rennen niet voor ze weg. Dat is belangrijk“, aldus Jonathan.
Sommige bewoners kopen graag wat lekkers voor de kippen, wat misschien een kleinigheid lijkt, maar als het een keuze is tussen pils of meelwormen en ze kiezen voor meelwormen, dan is dat een goed teken. Er komen allerlei taken kijken bij de verzorging van kippen die bijdragen aan het leren van alledaagse vaardigheden. En het schoonmaken en verzorgen van dieren geeft een gevoel van verantwoordelijkheid.
Jonathan: “Soms is het moeilijk om positieve dingen te vinden in dit werk, maar het is goed om dieren een kwalitatief leven te geven, en de kippen zijn een van dingen die een grote glimlach op je gezicht kunnen toveren.”
Gewacht tot de winter voorbij is om te starten met kippen houden? Het warmere weer wakkert het vuur van toekomstige kippenhouders meestal aan, en dat is begrijpelijk – er zijn verschillende redenen waarom de lente de perfecte tijd is om kippen te nemen. De langere dagen en het ontwaken van de natuur zorgen voor ideale omstandigheden voor kippen en kuikens. Ontdek hoe je dit voorjaar met kippen kunt beginnen en wat je de rest van het jaar kunt verwachten.
Wanneer moet ik mijn kippen kopen?
De term “lentekuiken” ontstond in de jaren 1700, toen boeren zich realiseerden dat kippen die in de lente uitkwamen voor een betere prijs werden verkocht dan degenen die hun eerste winter al achter de rug hadden. De meeste fokkers beginnen nu in december met het uitbroeden van eieren, waardoor de hennen in de lente de legleeftijd bereiken.
De meeste legkippen beginnen eieren te leggen tussen de 16-22 weken oud. Als je kippen koopt die in december zijn uitgekomen, kun je rond april eieren verwachten. In het begin zul je waarschijnlijk maar een paar eieren zien, maar de productie zal toenemen naarmate je hennen in hun eerste jaar volwassen worden.
Als je in de lente met kuikens begint, zouden ze tegen het einde van de zomer eieren moeten beginnen te leggen. Maar je loopt ook het risico dat kuikens te laat in de lente uitkomen om te beginnen met leggen voordat de jaarlijkse herfstrui begint, waardoor de eierproductie naar de winter of zelfs de volgende lente wordt verschoven.
Hoelang produceren kippen eieren?
Kippen blijven hun hele leven eieren leggen, met een piekproductie rond de 30 weken. Na het eerste levensjaar zullen kippen langzaamaan minder eieren gaan leggen, elk jaar ongeveer 10% minder. De meeste hennen leggen geen eieren meer als ze 6 jaar oud zijn, maar sommige rassen of bepaalde hennen blijven hun hele leven lang onregelmatig eieren leggen..
Door je kippen een kwaliteitsvoeding te geven die bestaat uit legkorrels of brokken met ten minste 16-18% eiwit, help je ze bij hun inspanningen om eieren te produceren. Vers fruit en groenten, gedroogde insecten en scharrelen helpen je kippen ook om aan hun voedingsbehoeften te voldoen. Zorg er ook voor dat je kippen altijd toegang hebben tot vers water en houd gebroken oesterschelpen of een ander calciumsupplement vrij beschikbaar in de inloopren om de eierschalen steviger te maken.
Je kunt verwachten dat je kippen minder of helemaal geen eieren leggen tijdens de jaarlijkse rui van kippen. Dit gebeurt tegen het einde van de herfst, wanneer de dagen korter worden en de kippen hun veren verliezen om een nieuw verenkleed te kweken voor de winter. Zodra je kippen hun wintervacht hebben aangetrokken, wordt de eierproductie gewoon hervat. Het ruiproces kan 4 tot 12 weken duren, maar gemiddeld kun je ongeveer 6 weken lang minder eieren verwachten.
Waarom is de lente de beste tijd voor kippen?
De lente heeft alles waar kippen dol op zijn: zacht weer, verse gewassen, veel insecten en langere dagen om te scharrelen. En als kippenhouder geniet je van deze natuurlijke steunpilaren om je werk een beetje lichter en je dagen vrolijker te maken. Er gaat niets boven kijken hoe je kippen over de grond scharrelen terwijl jij je ontspant op een rustige lentemiddag.
Lente waarschuwing: parasieten
De natuur is niet de enige die ontwaakt in de lente – parasieten maken ook hun comeback. Voor kippen zijn de belangrijkste parasieten waar je voor moet oppassen bloedluizen. Tijdens de koudere maanden zijn ze minder aanwezig, maar als het warmer wordt komen ze weer tevoorschijn.
Houd je kippen goed in de gaten voor tekenen van een besmetting door bloedluis. Dit houdt in:
Terughoudendheid om op stok te gaan, want de luizen liggen de kippen ’s nachts op te wachten
Lusteloosheid
Gevoelige huid of veren, of aanhoudend krabben
Bleke kammen of lellen, omdat dit een teken van bloedarmoede kan zijn
Huidirritatie op de poten
Bloedluizen verbergen zich in de spleten van hout en zijn erg moeilijk uit te roeien als ze eenmaal een hok zijn binnengedrongen. Het behandelen van je kippen en het hok is een vervelende klus, en veel behandelingen moeten herhaaldelijk worden uitgevoerd. Voorkomen is beter dan genezen wanneer het op deze akelige beestjes aankomt. Eglu kunststof kippenhokken voorkomen dat bloedluizen zich verstoppen en kunnen gemakkelijk met een hogedrukreiniger worden gewassen om eventuele parasieten te verwijderen.
Kippen in de lente
De lente is een erg populair seizoen voor kuikens. De meeste boerderijwinkels en diervoederwinkels hebben kuikens op voorraad tijdens de lente en broederijen zijn hard aan het werk om grotere aantallen kuikens uit te broeden. Dit is grotendeels te danken aan het milde weer dat de lente met zich meebrengt, wat de overgang van kuikens van een broedmachine naar een buitenren makkelijker maakt als het zover is. Als je kuikens wilt grootbrengen, kun je het beste in de lente beginnen, waardoor je ze in de zomer naar hun vaste plek kunt verhuizen, zodat ze het warm genoeg hebben. Er zijn ook kippenhouders die liever kuikens grootbrengen in de herfst zodat ze de volgende lente klaar zijn om te leggen.
Welk seizoen je ook kiest, je kunt verwachten dat je je kuikens de eerste 6-12 weken van hun leven in een speciale ruimte moet houden, een zogenaamde broedmachine. Kuikens hebben een warmtebron nodig totdat ze volledig bevederd zijn, een mijlpaal die ze meestal bereiken als ze 6 weken oud zijn. Van kuikens jonger dan 12 weken kun je niet verwachten dat ze zelfstandig door een hok kunnen navigeren en ze moeten in hun broedmachine blijven tot ze gecoördineerd genoeg zijn om ’s nachts naar hun slaapplaats te gaan. Zodra ze 12 weken oud zijn, kun je je kuikens overzetten naar hun kippenhok.
Bereid je voor op de rest van het jaar
Als je hebt besloten om deze lente kippen te nemen, is het een goed idee om een plan te maken voor de rest van het jaar waarin je kippen gaat houden. Investeer in dekzeilen voor de kippenren om te voorkomen dat lentebuien en zomerstormen de ren in een modderpoel veranderen of om later te voorkomen dat de kippen bij sneeuw en ijs bevroren pootjes krijgen. Zorg dat de leefruimte uitgerust is met kippenspeelgoed en zitstokken voor vermaak en stimulering het hele jaar door, en installeer een automatische kippenhokdeur om het jezelf makkelijk te maken. Deze accessoires zijn de perfecte aanvulling om het houden van kippen in het voorjaar nog eenvoudiger te maken, en bieden ondersteuning in elk seizoen.
Kippen en eco-living gaan hand in hand. Kippen kunnen een grote bijdrage leveren aan het ecosysteem van een tuin. Bovendien ‘recyclen’ ze veel voedsel dat anders weggegooid zou worden.
Het omzetten van etensresten naar eieren is een krachtig symbool van milieuvriendelijk leven. Het houden van uw eigen kippen past ook bij een ‘groene’ levensstijl. Geen kippen in grote, overvolle stallen!
Restjes uit de keuken kunnen een gezonde aanvulling zijn op het op pellet-dieet van uw kippen. Kippen zijn alleseters en eten dus vrijwel alles wat u ze aanbiedt, zoals gekookte pasta, volkorenbrood (geweekt in water om te voorkomen dat het opzwelt in de krop van de vogel), groene groenten, granen, gekookt vlees (ongezouten), banaan, zonnebloempitten, alfalfa, pompoen, courgette, zoete aardappelen en komkommer. Hang kool- of broccoli in de kippenren en uw kippen zullen er met veel plezier naar pikken.
Voer snacks zoals brood, ontbijtgranen en pasta met mate, omdat ze weinig voedingswaarde hebben en ervoor kunnen zorgen dat uw kippen te zwaar worden. Zuivelproducten en te veel sla (vooral ijsbergsla) kunnen diarree veroorzaken, dus geef dit niet.
Kippen zullen met plezier tuinplanten zoals brandnetels en paardebloemen eten. Maar er zijn ook planten die giftige zijn, dus pas hier goed voor op. Bekijk voor meer informatie het hoofdstuk van Omlets kippengids “Welke planten en voeding is giftig voor kippen?“.
Ongeschikt voer voor kippen
Aardappelen, tomaten en aubergines behoren tot de nachtschadefamilie en zijn giftig voor kippen. Dat geldt al deze voedingsmiddelen in rauwe vorm. Het giftige ingrediënt, solanine, wordt afgebroken als de planten worden gekookt, waardoor gekookte aardappelen of tomaten ongevaarlijk zijn.
De andere voedingsmiddelen die u niet aan kippen mag voeren zijn appelzaden, avocado’s, chocolade en andere suikerwaren, zoute voedingsmiddelen zoals spek, kaas en chips, gedroogde rauwe bonen en peulvruchten, rauwe knoflook, uien en prei.
Citrusvruchten zijn licht giftig en hoewel ze niet dodelijk zijn voor kippen, veroorzaken ze bij overmatige inname diarree en een verminderde eiproductie.
Ook moet worden benadrukt dat alle keukenresten die u aan uw kippen geeft, vers moeten zijn. Gooi beschimmeld voer weg en voer het niet aan kippen, andere huisdieren of wilde vogels.
Overrijpe groenten of oud brood zijn prima, zolang er geen schimmel op zit.
Voer wilde planten alleen aan kippen als u zeker weet dat ze onschadelijk zijn. Identificeer de plant daarom eerst. Als u twijfelt, geef de plant dan niet aan uw kippen. Photo by Ayda Oz on Unsplash
…en niet te vergeten: kippenmest
Het voedselafval dat u aan uw kippen geeft, wordt natuurlijk niet alleen omgezet in eieren. Een deel ervan wordt kippenmest, en dit is een uitstekende meststof als het is vergaan. Kippenmest kan niet op verse groente- of bloemen worden gestrooid. Leg het eerst met het oude nestmateriaal uit het hok op de composthoop.
Bij grote kippenstallen is mest een probleem, aangezien de grote hoeveelheid ervan een belasting kan zijn voor het milieu. Op kleine schaal, zoals bij kippen in de achtertuin, is gecomposteerde kippenmest echter voordelig voor de tuin.
Hoe kippen voedselverspilling kunnen voorkomen
Wanneer u de restjes aan uw kippen geeft, kan dit bijdragen aan de bewustwording van de hoeveelheid voedsel die u verspilt. Etensresten worden vaak routinematig weggegooid, maar ze kunnen nog een goed doel dienen door ze aan uw kippen te geven.
Maar het kan ook aanzetten tot een herziening van uw inkoopbeleid en kookgewoonten. Misschien zorgt het ervoor dat u kookt wat u nodig heeft, en voorkomt het dat u te grote hoeveelheden groenten koopt die vervolgens in de koelkast liggen te bederven.
In het begin is het misschien leuk om al die restjes naar de kippen te brengen, maar als u eenmaal stil gaat staan bij de kosten, zal het u misschien aan het denken zetten. Hoeveel geld gaat er effectief zitten in de keukenrestjes voor uw kippen? Uw kippen kunnen immers alles wat ze nodig hebben halen uit hun dieet van legkorrels, graan, grit en vele paardenbloembladeren. Ze hebben die keukenresten niet nodig.
Hoe lokale initiatieven kippen gebruiken voor anti-verspilling-campagnes
Sommige lokale initiatieven hebben dit denken gebundeld door keukenafval te beperken en zich ervoor in te zetten dat er niets wordt verspild. Kippen zijn hier de sleutel. Alle geschikte voedingsresten – van huishoudens, restaurants en winkels – worden verzameld en aan de gemeenschappelijke kippentoom gevoerd. De kippen zetten het afval om in eieren, waar alle betrokkenen van kunnen genieten. Er zijn weinig kosten aan verbonden, dus mensen krijgen eigenlijk gratis eieren.
Om een grootschalig voorbeeld te geven: in Austin, Texas, startte de lokale overheid een paar jaar geleden een afval-vrij voedselprogramma, waarbij mensen uit de buurt werden betaald om kippen in de achtertuin te houden. De kippen kregen uitsluitend voedselresten, van voldoende variatie en kwaliteit om aan de voedingsbehoeften van de dieren te voldoen. Het doel was om de hoeveelheid voedsel die werd weggegooid te verminderen. Dit draagt bij aan een aanzienlijke vermindering van de uitstoot van methaan afkomstig van vuilnisbelten.
Ook sommige scholen in het Verenigd Koninkrijk, de VS en andere landen zijn deze anti-verspilling uitdaging aangegaan. Dit is zeker ‘food for thought’!
De gedachte dat keukenafval wordt omgezet in verse eieren is leuk. Dit concept binnen een gemeenschap laten werken is boeiend, en het is mogelijk dat dergelijke programma’s op den duur de normaalste zaak van de wereld zullen zijn.
Dit artikel maakt deel uit van onze Pride of Omlet serie, waarin bijzondere huisdieren in de schijnwerpers staan omdat hun moed, talent, intelligentie of zachtaardigheid het verdient om met de wereld te worden gedeeld.
-Geschreven door Anneliese Paul
Martha’s mensen Nicola en Ben kochten kippen om Julia vreugde te brengen, hun moeder voor wie ze thuis zorgden. De familie had nooit kunnen denken dat een kip de trouwe metgezel zou worden van Julia, tijdens haar ver gevorderde stadium van dementie.
Julia had als kind kippen. Ze vertelde Nicola verhalen over het verkleden van kippen en het rondrijden van de dieren door de tuin, als baby’s in haar speelgoedkinderwagen. Maar pas op haar 90e verjaardag kreeg Julia weer kippen. Het was een droom die uitkwam.
Nicola en Ben dachten altijd dat ze niet voldoende ruimte hadden in hun bungalowtuin, maar toen Ben familie in Ierland bezocht, zag hij een Omlet-advertentie die hij mee naar huis nam om Nicola te laten zien. “Dat is precies wat we nodig hebben,” zei ze. Hun Eglu werd niet veel later bezorgd, waarna hun twee kippen hun intrek namen. Julia noemde ze Martha en Mary.
Mary was altijd verlegen en hield haar afstand. Maar al op de eerste dag rende Martha naar Julia, de moeder van Nicola. “Ze was vanaf het begin de beste vriendin van mijn moeder“, zegt Nicola.
Helaas overleed Mary en ook Martha was er bijna niet meer geweest. Zoals bij veel mensen mochten de kippen wat vrij rondscharrelen in de tuin, maar op een dag kwam een vos de tuin in en viel Martha aan. Nicola en Ben hoorden haar kakelen en liepen naar het raam. De vos zag ze en rende weg, waardoor de arme Martha geschrokken achterbleef, met een gebroken vleugel. Maar Martha was moedig en gelukkig genas haar vleugel volledig. Nu hebben Ben en Nicola de ren verlengd en komen de kippen alleen buiten de ren als ze zelf in de tuin zijn.
Bij zonnig weer zat Julia graag buiten in het zonnetje naar Martha te kijken. Julia gebruikte een rolstoel en Martha sprong (heel damesachtige) op de voetsteun om haar voeten te verwarmen. Afgelopen zomer, toen Julia niet meer in volledige zinnen kon spreken, maakte ze zachte geluiden en Martha antwoordde haar. Ze zat urenlang naast de rolstoel bij Julia en voerde rustige gesprekken.
Nicola kan niet ontkennen dat Martha menselijke eigenschappen had. Ze kwam duidelijk niet alleen voor broodkruimels, omdat ze er ook was als deze er niet waren. Martha gaf om Julia.
‘Op het ene moment was ze een echte kip, rennend door de tuin, om vervolgens die momenten met moeder te hebben, het was alsof ze het wist. Het was prachtig.”
Nicola begon erop te vertrouwen dat Martha zou kakelen als er iets scheelde. Als ze het huis binnenging om een kopje thee te zetten, kon ze Julia even bij Martha in de tuin laten.
“Het was raar”, zegt Nicola “Als Martha kakelde, ging ik kijken om tot de ontdekking te komen dat moeder iets had laten vallen, of dat er iets van de tafel was gevallen of dat moeder in de war was omdat ze niet wist waar ik was.”
Martha liet Julia elke keer glimlachen, en haar eieren brachten Julia in een gevorderd stadium van dementie zoveel vreugde. Gekookt was haar favoriet, en Martha liet ons allemaal weten wanneer het ei klaar was om verzameld te worden. Als Martha een ei legt, staat ze aan de rand van de ren en kakelt alsof ze wil zeggen: “Kom mijn ei halen!”
Julia vond het fijn om Martha’s warme eieren vast te houden. Op een dag toen Julia lag te slapen, bracht Nicola haar een vers gelegd ei. Ze was net wakker geworden en een brede glimlach vormde op haar gezicht, om vervolgens weer in slaap te vallen terwijl ze het ei vasthield. Een paar uur later maakte Nicola haar wakker. Julia ging rechtop zitten. Het ei rolde achter haar vandaan, alsof ze het zelf op bed had gelegd. Opmerkelijk genoeg bleef het intact. “Leg je nu eieren?” vroeg Nicola. Julia begreep het, en het maakte ons allemaal aan het lachen. Het was een gelukkig moment, gewoon een ei dat over het laken rolde. Julia hield het ei de rest van de dag in haar hand. Zulke momenten zijn dierbare herinneringen voor Nicola en Ben.
Helaas overleed Julia in september. Toen Julia nog leefde was het moeder en Martha, aldus Nicola. Ze had nooit gedacht dat ze tijd zou doorbrengen met kippen. Maar na gezien te hebben hoe begaan Martha was, zijn kippen een trouw gezelschap geworden.
“Ik denk dat we waarschijnlijk altijd kippen zullen hebben (…). Ze gaan deel van je uitmaken. Ze zijn als een kleine familie.”
Een aantal kippen die in uw tuin rondscharrelen en u regelmatig van verse eieren voorzien – dat klinkt niet verkeerd, toch? Maar er zijn een aantal dingen om bij stil te staan voordat u besluit om kippen te gaan houden. Bijvoorbeeld of uw tuin hiervoor geschikt is en de kosten die er bij komen kijken… Daarom hebben wij in deze blog een aantal dingen op een “r-eitje” gezet!
Hoeveel kost het om kippen te houden?
Terugkerende kosten voor het houden van kippen zijn de kosten voor voer, nestmateriaal, zand, kalk, water en elektriciteit. Afhankelijk van de het kippenras, hun leeftijd en het type en kwaliteit van het voer, liggen de kosten hiervoor rond de €15 per vijf kippen per maand. Als uw kippen in hun ren zelf veel voer kunnen vinden, dan houdt dit de kosten lager. Koopt u biologisch voer van hoge kwaliteit, dan liggen de kosten aanzienlijk hoger. Ook hebben kippen als aanvulling op hun pellets dagelijks wat groenvoer nodig, zoals kool, bloemkoolbladen of spinazie. Nestmateriaal kost rond de €15.
Daarnaast zijn er mogelijk kosten voor de dierenarts, iets dat van tevoren niet echt in te calculeren valt. Vaccinatiekosten zijn te overzien, die liggen rond de €15 per kip. Breidt u de vaccinatie verder uit en ontwormt u uw vogels regelmatig, dan nemen de kosten toe. In combinatie met andere supplementen kunt u hiervoor zo’n €60 per jaar rekenen.
Om het antwoord op de vraag kort te houden, kunt u de maximale kosten voor het houden van kippen in uw tuin vaststellen op €50 per maand, voor een toom van vijf kippen. Kippen zijn dus goedkoper dan huisdieren zoals honden en katten, en we krijgen nog heerlijke eieren van ze ook.
Houd er rekening mee dat de prijzen die we hier noemen een algemene schatting zijn en dat ze van plaats tot plaats kunnen verschillen.
Naast de terugkerende kosten, zult u ook een kippenhok moeten aanschaffen dat praktisch is en waarin uw kippen veilig zijn. U kunt een kant-en-klaar kippenhok kopen of er zelf een bouwen.
Ook zult u de kippenren moeten voorzien van een aantal accessoires. Een zitstok voor kippen is essentieel. Omlets zitstok voor kippen heeft als voordeel dat het dankzij het slimme bevestigingsmechanisme in vrijwel elke ren kan worden opgehangen. Daarnaast is uiteraard ook een voer- en waterbak onmisbaar. Een Peck Toy of snackhouder zorgt ervoor dat u uw kippen op een gezonde en hygiënische manier hun snacks kunt aanbieden.
En er zijn natuurlijk de kosten van de kippen zelf. Hoeveel de kippen kosten is afhankelijk van het ras en hun leeftijd. Een goede toom om mee te starten bestaat vaak uit 4 of 5 vogels tussen de 16 en 24 weken. Kiest u voor een speciaal ras, dan kunnen de kosten hoger liggen. De prijs van een kip ligt gemiddeld tussen de €5 en €15.
Hoeveel werk is het en heb ik genoeg tijd om kippen te houden?
Hoeveel tijd u dagelijks kwijt bent aan het houden van kippen hangt af van het aantal kippen dat u heeft, hun leeftijd en hoe goed u zich heeft voorbereid. Het kost meer tijd om voor kuikens te zorgen die net uit het ei zijn gekomen, dan voor volwassen dieren. Om te bepalen welke leeftijd voor uw nieuwe kippen het meest geschikt is voor u, verwijzen wij naar onze vorige blog “Kippen houden voor beginners: volwassen kippen of kuikens?”
Over het algemeen is het zo dat hoe meer kippen u heeft, des te meer werk u zult hebben – maar ook des te meer eieren u elke ochtend kunt verzamelen! Het houden van een kleine toom van bijvoorbeeld 6 kippen is echter altijd nog makkelijker dan het zorgen voor een hond. Uw kippen hebben dagelijks vers voer en water nodig, en u moet controleren of alle vogels gezond zijn. Daarnaast zult u uw kippen eens per dag uit hun kippenhok moeten laten, zodat ze vrij kunnen rondscharrelen binnen een omheining, zodat ze beschermd zijn tegen roofdieren.
Daarnaast is het van belang om rekening te houden met uw werktijden. Als u ’s ochtends vroeg of ’s avonds laat begint met werken, is het lastig om uw kippen in en uit hun hok te laten. Dit betekent echter niet per se dat het niet mogelijk is om kippen te houden. Een oplossing hiervoor is een automatische kippendeur, die automatisch opent en sluit, zelfs als u er niet bent!
Het kost ongeveer 10-15 minuten per dat om ervoor te zorgen dat uw kippen alles krijgen wat ze nodig hebben (plus wat extra tijd om voor uw plezier met uw dieren door te brengen!)
Is de omgeving waar ik woon geschikt om kippen te houden?
Om kippen gezond en tevreden te houden, is een veilige buitenruimte noodzakelijk, waar uw kippen kunnen genieten van de zon en frisse lucht. Uw kippen moeten hun natuurlijke gedrag kunnen vertonen, zoals rondscharrelen, krabben in de aarde en stofbaden nemen.
De keuze van het kippenras en het aantal kippen dat u wilt houden, bepaalt hoeveel ruimte u nodig heeft. Geef uw kippen zeker voldoende groen om van te genieten. Het is belangrijk om een veilig kippenhok en een afgesloten buitenruimte te hebben, zodat uw kippen beschermd zijn tegen roofdieren als u er niet bent.
Wie zorgt er voor mijn kippen als ik niet thuis ben?
Of u nu een korte tijd van huis bent of langer op reis gaat – door alles van tevoren goed te plannen zijn er meestal manieren te vinden om uw dieren met een gerust hart achter te laten.
Het makkelijkste is om een vriend, familielid of de buren te vragen om op uw kippen te passen als u er niet bent. Maar wat als u niemand in uw omgeving kunt vinden die dit wil/kan doen. Ooit gehoord van een kippenoppas? Ja, ze bestaan. Ga na of er bij u in de buurt een oppas- of pension voor kippen is. Wat geldt voor honden en katten, gaat ook op voor kippen: de beste kippenoppas is iemand die veel ervaring heeft met pluimvee.
Gaat u voor kortere tijd weg, dan kan een voerautomaat uitkomst bieden. Het geeft uw kippen de hele dag toegang tot voedsel en voorkomt dat ratten en andere ongewenste gasten naar het kippenhok worden gelokt. Een ander handig accessoire is een automatische kippenhokdeur. Via het bedieningspaneel kunt u de tijd kunt instellen waarop u wilt dat de deur opent en sluit, of gebruik maken van de lichtsensor om de deur te laten openen en sluiten met het opkomen en ondergaan van de zon.
Kan ik verschillende kippenrassen samen houden?
Ja, meestal zijn hennen van verschillende rassen samen te houden, al is het beter om slechts één haan te houden.
Wat leeftijd betreft, kan het gebeuren dat oudere kippen kuikens pesten, simpelweg vanwege de gevestigde pikorde. Als er nieuwe kippen in het hok komen zullen de oudere kippen de pikorde willen vaststellen. Dit is natuurlijk gedrag en heeft niets te maken met het kippenras.
Er kunnen wel problemen ontstaan wanneer u bijvoorbeeld vijf kippen die er erg op lijken (zoals de rhode island red en new hampshire reds) te houden met één kip met een heel ander uiterlijk. Kippen die er duidelijk anders uitzien dan de rest van de toom, kunnen het zwaar te verduren krijgen.
Sommige kuifkippenrassen, zoals het hollands hoen kunnen door de kuif op hun kop niet zo goed zien, wat in hun nadeel kan zijn en kan leiden tot pikken.
Wanneer u nieuwe kippen aan uw toom toevoegt, is het belangrijkste om de nieuwe vogels ten minste 30 dagen te isoleren of in quarantaine te houden. Zo kunt u de nieuwe vogels goed te observeren om te zien of er ziektesymptomen zijn en of de dieren parasieten hebben en behandeling moeten worden. Als de quarantaine van 30 dagen verstreken is, voeg dan de nieuwe kippen of kuikens bij de bestaande toom en houd de dieren goed in de gaten om te zien of de kippen zich op hun gemak voelen en goed met elkaar overweg kunnen. Laat uw kippen samen rondscharrelen zodat ze geleidelijk kunnen kennismaken. Meer informatie over het introduceren van nieuwe kippen aan een bestaande toom, kunt u vinden in ons artikel “Nieuwe kippen aan een bestaande toom toevoegen“.
Kippen hebben net als alle gezelschapsdieren goede zorg nodig, waar u verantwoordelijk voor bent. Ga daarom voordat u besluit kippen te gaan houden na of u voldoende tijd en ruimte heeft, zodat uw kippen een gezond en tevreden leven kunnen leiden. Als u uw kippen onder de juiste omstandigheden houdt, zullen ze u bedanken met heerlijke eieren.
By clicking "Accept All", you agree to the storing of cookies on your device to enhance site navigation, analyze site usage, and assist in our marketing efforts.
Privacy Preference Centre
When you visit any website, it may store or retrieve information on your browser, mostly in the form of cookies. This information might be about you, your preferences or your device and is mostly used to make the site work as you expect it to. The information does not usually directly identify you, but it can give you a more personalized web experience. Because we respect your right to privacy, you can choose not to allow some types of cookies. Click on the different category headings to find out more and change our default settings. However, blocking some types of cookies may impact your experience of the site and the services we are able to offer.
Manage Consent Preferences
Always Active
These cookies are necessary for the website to function and cannot be switched off in our systems. They are usually only set in response to actions made by you which amount to a request for services, such as setting your privacy preferences, logging in or filling in forms. You can set your browser to block or alert you about these cookies, but some parts of the site will not then work. These cookies do not store any personally identifiable information.
These cookies allow us to count visits and traffic sources so we can measure and improve the performance of our site. They help us to know which pages are the most and least popular and see how visitors move around the site. All information these cookies collect is aggregated and therefore anonymous. If you do not allow these cookies we will not know when you have visited our site, and will not be able to monitor its performance.
These cookies enable the website to provide enhanced functionality and personalisation. They may be set by us or by third party providers whose services we have added to our pages. If you do not allow these cookies then some or all of these services may not function properly.
These cookies may be set through our site by our advertising partners. They may be used by those companies to build a profile of your interests and show you relevant adverts on other sites. They do not store directly personal information, but are based on uniquely identifying your browser and internet device. If you do not allow these cookies, you will experience less targeted advertising.
Gratis retour 
180-dagen garantie 
10% welkomskorting 
Nu de dagen weer korter beginnen te worden, merkt u misschien dat uw kippen minder eieren leggen dan anders. De eierproductie van een hen wordt deels bepaald door het aantal uren daglicht. Hoe meer licht een hen ziet, des te meer eieren ze zal leggen. Andere factoren die de eierproductie kunnen beïnvloeden zijn de rui, broedsheid en ouderdom.
Een aantal kippen die in uw tuin rondscharrelen en u regelmatig van verse eieren voorzien – dat klinkt niet verkeerd, toch? Maar er zijn een aantal dingen om bij stil te staan voordat u besluit om kippen te gaan houden. Bijvoorbeeld of uw tuin hiervoor geschikt is en de kosten die er bij komen kijken… Daarom hebben wij in deze blog een aantal dingen op een “r-eitje” gezet!
